10 jaar geen grote aanslag in Amerika. Vier dat nu eens

Het is mode geworden om Amerika’s reactie op ‘9/11’ hysterisch te vinden. Maar houd nu eens op met dat gemijmer over Guantánamo Bay, Abu Ghraib en de keuze Irak binnen te vallen. Tel de zegeningen: miljoenen moslims eisen nu democratie. Islamitisch extremisme is op zijn retour, het zal zich spoedig voegen bij het fascisme en communisme: op de schroothoop van de geschiedenis.

Het is mode geworden om Amerika’s reactie op 9/11 hysterisch te vinden. Maar houd nu eens op met dat gemijmer over Guantánamo Bay, Abu Ghraib en de keuze Irak binnen te vallen. Tel de zegeningen: miljoenen moslims eisen nu democratie. Islamitisch extremisme is op zijn retour, het zal zich spoedig voegen bij het fascisme en communisme: op de schroothoop van de geschiedenis.

Dat betoogt Joseph Lieberman, onafhankelijk Democratisch senator, in het tijdschrift Foreign Policy. Wat hem betreft kunnen Amerikanen met trots terugkijken op de afgelopen tien jaar. Een periode waarin niet alleen George W. Bush de toon heeft gezet, maar Democraten en Republikeinen samen ten oorlog trokken. Passiviteit was funest geweest, aldus Lieberman. Dan hadden we vandaag niet de luxe om vrij de 9/11-maatregelen te bekritiseren.

Leger getransformeerd tot terrorismebestrijder

Niemand had voor mogelijk gehouden dat het leger twee oorlogen tegelijkertijd kon voeren, schrijft Mark Thompson, een bekroond journalist in veiligheidsissues, in Time Magazine. Dat ging niet zomaar, geeft hij toe. Het Amerikaanse leger groeide enorm sinds 11 september 2001. Het kost nu twee keer zoveel, ongeveer 700 miljard dollar per jaar. Dat is het wat Thompson betreft meer dan waard. Vandaag de dag kan de VS - anders dan tijdens de golfoorlog - goed optreden tegen terroristische organisaties. Een kwaliteit die een professionaliseringsslag eiste van CIA-agenten en speciale legereenheden. Boven alles zijn de veiligheidstroepen vaardiger geworden. Recent wist het Osama bin Laden op te sporen.

Het conflict met moslimextremisten is volgens Lieberman terecht topprioriteit van de veiligheidsagenda. “En dat moet het in de nabije toekomst ook blijven.” Behalve een schietpartij op de legerbasis Fort Hood in 2009 is Amerika de afgelopen tien jaar niet op eigen bodem getroffen door grote terreuraanslagen. Een verdienste van het hervormde veiligheidsapparaat, aldus de senator. Verbluffend hoe snel de Verenigde Staten zich gereed maakten voor een oorlog die niet gepland was, memoreert de politicus.

Baanbrekend vindt hij de drones, de onbemande vliegtuigjes die in Pakistan precisiebombardementen uitvoeren. “Zelfs in een zeer onconventionele oorlog kunnen we onze vijand overvleugelen. In tien jaar tijd hebben we het meest capabele en dodelijke anti-terreurapparaat van de geschiedenis gebouwd.”

Amerika trok zich niet terug, zoals Bin Laden hoopte

Het land is beter bewaakt dan ooit, beaamt Thompson. Oude federale agentschappen, zoals de immigratie- en naturalisatiedienst, de douaneservice, de geheime dienst, de grenscontrole en de kustwacht, werken nu goed samen binnen het nieuwe departement voor Binnenlandse Veiligheid. Daarbij worden de nucleaire programma’s van andere staten veel beter in de gaten gehouden dan in de jaren negentig.

Anders dan Osama bin Laden had gehoopt, trok Amerika zich dus niet terug. Al Qaeda is een zware, onoverkomelijke slag toegebracht, meent Lieberman. Haar filialen in Irak en elders in de wereld zouden de controle verloren hebben. Na wat tegenslagen keert volgens hem nu eindelijk het tij in Afghanistan en Irak. Naast het erkennen van de islamitische dreiging, begreep de VS volgens Lieberman ook de fundamentele aard van het conflict. “Al Qaeda hoopte op een botsing van beschavingen, maar leiders van de VS zagen de oorlog als een ideologische strijd binnen de islam. Gevoerd tussen een extremistische minderheid, die de wereld wil onderwerpen, en een gematigde islamitische meerderheid die dezelfde vrijheden als ons nastreeft.”

Vijanden gedegradeerd tot bermbommenleggers

Het gevaar is echter niet geweken. Somalië en Jemen zijn nu de vrijplaatsen voor terroristen, waarschuwt Lieberman. Eveneens is de situatie in Pakistan verontrustend, een nucleaire staat die in stilte banden onderhoudt met extremistische groeperingen als het Haqqani-netwerk en Lashkar-e-Taiba. Denk ook aan Iran, een belangrijke sponsor van het islamitische terrorisme en beschermheer van Hamas en Hezbollah. Om maar niet te spreken over de “eenzame wolven” binnen de Amerikaanse grenzen. “Om thuis de veiligheid te bewaken is het belangrijker dan ooit om actief in het buitenland te zijn. Ondanks de budgettaire druk moeten we blijven investeren in defensie, zodat ons leger de beste van de wereld blijft.”

Thompson is iets positiever over Amerika’s veiligheidssituatie. “9/11 was indrukwekkend omdat het plaatsvond in onze voortuin”, schrijft hij. Nu zijn we beducht op dat soort aanvallen, meent de deskundige. “We hebben onze vijanden gedegradeerd tot leggers van bermbommen. Op de tiende verjaardag van 9/11 telt dit als vooruitgang.”

Arabische Lente verstoot Al Qaeda

Euforisch is Lieberman over de ‘Arabische Lente’, de opstand van Arabische burgers tegen hun onderdrukkers. De recente omverwerpingen van regimes bekrachtigen volgens hem de Amerikaanse idealen: het geloof in de universaliteit van de mensenrechten. “Tientallen miljoenen moslims wezen gewelddadig extremisme af”, schrijft de senator. “Zij eisen nu democratie, waardigheid, economische kansen en toegang tot de moderne wereld. Inderdaad, de Arabische Lente verstoot alles waar Al Qaeda en islamitische extremisten voor staan.”

Amerika zal opnieuw voor verrassingen komen te staan, vermoedt Lieberman. Maar de reactie op 9/11 laat volgens hem zien dat de VS vindingrijk en krachtig genoeg is om daarmee om te gaan. Hoe lang het conflict nog gaat duren, durft hij niet te zeggen. “Maar we kunnen er zeker van zijn dat het zal eindigen in een nederlaag van onze vijanden en een triomf van onze waarden.”

Eerder in deze serie:
Tien jaar oorlog tegen het terrorisme. Dit is de rekening
9/11 was een aanslag op de verbeelding. Het debat erna absurd