Sommige voetballers zijn graag muzen

DAVID: Jij kijkt vanavond zeker ook naar Last Night of the Proms?

SIMON: Wat? Bestaat dat nog?

DAVID: Ik zie dat je alweer te lang buiten Engeland woont.

SIMON: Je bedoelt het klassieke muziekfestival van de BBC? Oudjes die met Britse vlaggen zwaaien en Land of Hope and Glory zingen? Conservatief Engeland circa 1955 herboren?

DAVID: Je overdrijft. Ik ben dit jaar zelf een keer naar de Proms geweest.

SIMON: Je was zeker de jongste persoon in de Albert Hall.

DAVID: Nietwaar. Bovendien: de Prom die ik zag was een Händel-opera over voetbal, met als hoofdfiguur Rinaldo.

SIMON: Händel schreef een opera over de Portugese voetballer?

DAVID: Niet Ronaldo, Rinaldo! Het is een driehonderd jaar oud stuk over heksen, kruisvaarders, magie en liefde. En nu ook over voetbal.

SIMON: Weet je zeker dat je het goed hebt begrepen?

DAVID: Händel beschrijft een veldslag tussen Saracenen en Christenen. Maar ditmaal werd het als voetbalwedstrijd neergezet! De twee legers komen aanzetten, de scheids blaast op zijn fluitje, en ze gaan voetballen. Rinaldo maakt een briljant acrobatisch doelpunt, een beetje zoals Ronaldo maar dan zonder vervelend gefrons.

SIMON: Wat vonden de oudjes ervan?

DAVID: Ze gingen uit hun dak. Wild applaus. De directeur zei dat voetbal een „fantastische metafoor” was. Ik dacht: als voetbal zelfs dit cultureel bastion heeft genomen, dan is niets meer veilig.

SIMON: De oude scheiding tussen hoge en lage cultuur is voorgoed verdwenen.

DAVID: Als je vroeger een vrouw vertelde dat je voetbal leuk vond, zag ze je voor holbewoner aan.

SIMON: Vroeger verafschuwden intellectuelen het voetbal. Weet je hoe de schrijver Anthony Burgess in 1989 reageerde nadat 96 Liverpoolfans op Hillsborough waren doodgedrukt? Hij vond het vooral afschuwelijk dat zoveel mensen graag ‘22 mannen tegen een stuk leer’ zagen trappen. Hij zei: „Er moet iets mis zijn met onze cultuur.”

DAVID: Destijds mochten Britse intellectuelen alleen van cricket houden. Voetbal moest tot 1992 wachten, toen Nick Hornby Fever Pitch schreef.

SIMON: Weet je dat zijn vrienden hem voor gek hielden? Ze zeiden: ‘Arme Nick, weer een verkeerde beslissing in zijn mislukte carrière’. Maar zonder hem hadden we nooit Hard Gras gehad.

DAVID: Ik vind dat er nu zelfs teveel voetbal in de normale cultuur is. Kijk eens hoe Berlusconi de Italiaanse politiek ‘voetbaliseerde’. Hij wilde ‘Italië als AC Milan maken’, hij noemde zijn partij Forza Italia, en tegelijkertijd maakte hij de Italiaanse cultuur kapot.

SIMON: Maar er zijn ook goede dingen gebeurd: toneelstukken over Roy Keane en Matthias Sindelar en de Nederlandse voetbalvrouwen van ’74. Kusturica maakte een film over Maradona, Ken Loach eentje over Eric Cantona.

DAVID: Sommige voetballers zijn graag muzen. Cantona vindt zichzelf een kunstenaar. Beckham maakte zichzelf bewust tot visueel icoon.

SIMON: En Maradona begrijpt muziek. Hij zingt weleens tango’s, en blijkbaar helemaal niet zo slecht. Maar er zijn natuurlijk ook atleten die het niet begrijpen, zoals Joe Di Maggio, de honkballer.

DAVID: Hoezo?

SIMON: Je weet toch dat Paul Simon in Mrs Robinson Di Maggio toezong?

DAVID: Where have you gone, Joe Di Maggio? A nation turns its lonely eyes to you woo hoo hoo.”

SIMON: Oké, oké, in elk geval komen Simon en Di Maggio elkaar een keer toevallig tegen in een New Yorks restaurant. Simon is nerveus, maar Di Maggio zegt dat hij het lied leuk vindt, dus alles is prima. Er is echter één probleem: Di Maggio begrijpt het niet.

DAVID: Wat niet?

David Winner

Simon Kuper