Een redder in nood uit een befaamd geslacht

Als „onbeduidend vliegvelddirecteurtje” mocht hij ooit bij hem op de koffie. In Kralingen, de ‘Goudkust van Rotterdam’. „Ik was tamelijk zenuwachtig, want ja: ik was net begonnen, ik mocht op bezoek bij de grote meneer De Monchy, een man met aanzien in de stad, en een netwerk en een kennis waar je ‘u’ tegen zei.”

De reden van het bezoek van Roland Wondolleck: de dreigende sluiting van wat toen nog vliegveld Zestienhoven heette, aan de noordrand van Rotterdam. Zijn gastheer, de succesvolle zakenman en vliegfanaat René de Monchy, had zich het lot van de bedreigde luchthaven aangetrokken. Het was 1985, en voor- en tegenstanders van het huidige Rotterdam The Hague Airport stonden lijnrecht tegenover elkaar. Wondolleck, anno 2011 nog altijd directeur: „De Monchy was heel stellig: zijn stad, de trotse havenstad Rotterdam, moest en zou ook vanuit de lucht bereikbaar zijn.”

De Monchy was een van de drijvende krachten binnen de stichting Zestienhoven Open En Vooruit (ZOEV). Ook Neelie Kroes, de huidige eurocommissaris, was lid van de lobbyclub die de strijd uiteindelijk won. Om De Monchy de ‘Redder van Zestienhoven’ te noemen, gaat Wondolleck te ver. „Maar zonder zijn brille was het veel lastiger geweest. Hij verstond de kunst om met gevoel voor nuance ook draagvlak bij zijn tegenstanders te creëren.”

De liefde voor de luchtvaart had De Monchy niet van een vreemde. Zijn vader had zich in 1924 al opgeworpen als een warm pleitbezorger van Waalhaven, de voorloper van Zestienhoven en het eerste Europese vliegveld voor de burgerluchtvaart. „De heeren De Monchy, Van Alphen, Ruys en Dutilh bieden de koene luchtvaarders een krans met linten in de Rotterdamsche kleuren [groen-wit-groen, red.] aan”, schreef de Nieuwe Rotterdamsche Courant in dat jaar. Aanleiding: de vlucht van de Fokker F7a H-NACC naar Batavia. Vanuit Amsterdam. Dat stak, want het toestel was in Rotterdam geprepareerd voor ‘de grensverleggende vlucht’ naar de kolonie.

De Monchy stamt uit een befaamd Rotterdams handelsgeslacht, en droeg dezelfde voornaam als de stamvader van de familie, die in de 17de eeuw vanuit Picardië was neergestreken in de Lage Landen. Om geloofsredenen, zoals zoveel hugenoten in die tijd. Diens zoon François kocht de bierbrouwerij ‘De Twee Leeuwen’. De brouwerij en de later toegevoegde jeneverstokerij maakten na verloop van tijd plaats voor een gerenommeerd handelshuis, dat tot op de dag van vandaag bestaat: M&R De Monchy NV.

Maar het waren vooral zijn nevenactiviteiten die René de Monchy naam en faam bezorgden. Hij vertolkte meer dan eens, en niet alleen bij Zestienhoven, de rol van redder in nood. Dreigende bezuinigingen bij diergaarde Blijdorp? Hij verijdelde ze als lid van de raad van bestuur. Sloop van het Kasteel van Rhoon? Hij voorkwam het.

De Monchy overleed op woensdag 31 augustus, op 83-jarige leeftijd.

Mark Hoogstad