Obama gokt opnieuw op banenplan

Bondgenoot van de kiezer. Zo wil president Obama zich nu positioneren. Daartoe komt hij met een groot banenplan.

Hij nam vannacht een gok. Tegenover een door Republikeinen gedomineerd Congres stelde Barack Obama een stimuleringsplan van 447 miljard dollar voor, ondanks kritiek dat eerdere stimulerende maatregelen niets uithaalden.

Hij moet iets doen. Volgend jaar zijn er presidentsverkiezingen. De werkloosheid is gestegen tot 9,1 procent van de beroepsbevolking. Geen cijfer dat een herverkiezing dichtbij brengt. Obama’s populariteit is zo laag, dat volgens peilingen vrijwel iedere Republikeinse presidentskandidaat nu van Obama zou winnen.

Het banenplan dat de Amerikaanse economie nieuw leven moet inblazen, was volgens de president belangrijk genoeg om het Huis van Afgevaardigden en de Senaat bijeen te roepen voor een speciale zitting. Hij maakte er vannacht een verkiezingsspeech van, die duidelijk verwoordde waar de presidentsverkiezingen van 2012 over gaan: jobs, jobs, jobs. En wiens schuld is het als hij niet genoeg ruimte krijgt om banen te scheppen? De Republikeinen in het Congres.

„U moet dit voorstel meteen aannemen”, zei Obama keer op keer tegen het Congres, dat het geld moet vrijmaken om het plan uit te kunnen voeren. De president deed zijn best zich te laten gelden als man boven de partijen, die genoeg heeft van het geruzie van politici in het Congres. „De vraag is nu of we, in het licht van de aanhoudende nationale crisis, kunnen ophouden met het politieke circus en eindelijk iets kunnen doen om de economie te stimuleren.”

Het is een van de weinige troefkaarten die Obama nog heeft: hij kan zich positioneren als bondgenoot van de kiezer in een door partijpolitiek verziekt systeem. Obama wees erop dat Republikeinse volksvertegenwoordigers dezelfde lastenverlichtingen hadden voorgesteld die hij heeft opgenomen in zijn plan. Als u straks moeilijk doet, leek hij tegen ze te willen zeggen, wordt u dat door de kiezer niet in dank afgenomen.

Sinds het moeizame compromis over het schuldenplafond deze zomer zit Obama klem, politiek en financieel. Hij maakte kennis met een Huis van Afgevaardigden dat sinds de Republikeinse machtsovername zelf de spelregels wil bepalen.

Obama’s plan is dan ook een mengsel van Democratische én Republikeinse ideeën, ongetwijfeld bedoeld om een patstelling als die van deze zomer te vermijden.

Progressieve Democraten zien veel in het extra geld voor scholen, hogere uitkeringen voor werklozen en investeringen in de publieke sector. Dat het uitgetrokken bedrag veel hoger is dan verwacht, doet het ook goed bij veel Democraten.

En Obama’s plan om belastingen voor bedrijven en gezinnen te verlagen, lijkt op het banenplan dat Mitt Romney, een van de favorieten voor de Republikeinse presidentskandidatuur, deze week voorstelde. Het past in de Republikeinse filosofie dat lagere belastingen leiden tot hogere economische groei.

Maar Obama zit ook financieel klem. Hij moet fors bezuinigen, is de afspraak, en een commissie zoekt op dit moment uit waar dat zou kunnen. Nu, een maand later, wil de president alweer extra investeren. Hoe dat betaald moet worden, maakt hij binnenkort bekend, zei hij.

Eerste reacties uit Republikeinse hoek wijzen op hun bereidheid het banenplan van Obama aan te nemen, maar zonder veel enthousiasme. Obama voert campagne, zeiden conservatieve prominenten. Maar nu lastenverlichting blokkeren is ook voor hen een groot electoraal risico.

In het nieuws: pagina 4 en 5