KPN verliest groene toppositie

KPN raakt zijn positie onder ’s werelds duurzaamste telecombedrijven kwijt. DSM staat weer op nummer één in de chemiesector.

Groen is hip. Het aantal duurzaamheidsranglijsten is de afgelopen jaren geëxplodeerd. In 2000 waren er volgens de non-gouvernementele organisatie Sustain-Ability 21 lijstjes, in juli van dit jaar waren dat er al 128. De namen variëren van Tomorrow’s Value Rating, Green Effies Award en Ecovadis tot de Angry Mermaid Award en de Goodness500.

Bedrijven pronken met een vermelding op zo’n lijst. „Wij zijn erg trots dat we opnieuw de leider in de Dow Jones Sustainability Index zijn”, meldde DSM-bestuursvoorzitter Feike Sijbesma gisteren, nadat bekend was geworden dat zijn bedrijf opnieuw de lijst aanvoert bij de chemiebedrijven.

Wie er op plaats twee staat, maakten de samenstellers van de index – Dow Jones en de Zwitserse investeringsmaatschappij SAM – niet bekend. In vergelijking met vorig jaar wordt er veel minder informatie verstrekt. „Andere partijen gingen aan de haal met onze gegevens en daar hebben we een einde aan gemaakt”, zegt François Vetri van SAM.

De Dow Jones Sustainability Index (DJSI) wordt sinds 1999 gepubliceerd en door steeds meer bedrijven gebruikt als meetlat voor hun prestaties op het gebied van duurzaamheid. De index wil beleggers betrouwbaar en objectief vergelijkingsmateriaal geven. De DJSI wordt gezien als een van de belangrijkste graadmeters voor duurzaamheid. Het levert, vinden beleggers, betrouwbare informatie voor investeerders die niet alleen kijken naar de winstontwikkeling.

Het samenstellen van de index wordt met name gedaan door Sustainability Asset Management (SAM) in Zürich. De grootste 2.500 bedrijven in de wereld krijgen een lijst met ruim honderd vragen toegestuurd; 729 bedrijven hebben haar dit jaar ingevuld. Het gaat daarbij om vragen over energieverbruik, emissie, duurzaamheidsbeleid, lange termijn strategie. Hoe vervolgens deze data worden verwerkt, is ‘het geheim van SAM’. Alle informatie is niet openbaar, omdat ondernemingen ook vertrouwelijke gegevens leveren.

De opstellers onderscheiden 19 zogenoemde supersectoren en bepalen vervolgens het best presterende bedrijf op het gebied van duurzaamheid (zie tabel). DSM voert de chemielijst aan, in de luchtvaart is Air France-KLM het meest duurzaam. Philips voert de sector persoonlijke en huishoudelijke goederen aan.

KPN raakt dit jaar zijn prestigieuze positie onder ’s werelds duurzaamste telecombedrijven kwijt aan het Koreaanse KT Corp. KPN reageert „teleurgesteld” en zegt „hard te werken” aan een terugkeer. Op een schaal van 100 behaalde KPN dit jaar 87 punten, tegen 84 punten vorig jaar. Doordat andere telecombedrijven beter scoorden, loopt KPN een notering mis in de wereldindex.

De duurzaamheidsindex kreeg vorig jaar veel aandacht omdat Shell zijn positie verloor. Shell werd verwijderd vanwege de aanwezigheid in Nigeria. Milieuorganisaties voeren acties tegen Shell om vervuiling in het Afrikaanse land (bij de winning van olie en het affakkelen van gas) een halt toe te roepen. De opstellers van de index vonden deze vervuiling vergelijkbaar met de door BP veroorzaakte olieramp in de Golf van Mexico. Omdat BP om die reden uit de index werd verwijderd, trof Shell vorig jaar hetzelfde lot.

De verwijdering uit de lijst was ook onaangenaam voor Shell omdat de notering werd gebruikt als criterium bij het vaststellen van de flexibele beloningen. De DJSI wordt niet meer door Shell gebruikt als maatstaf voor duurzaamheidsbonussen – 20 procent van de bonus wordt nu bepaald door het al dan niet behalen van duurzaamheidsdoelen, waarbij wordt gekeken naar specifieke doelen, zoals energie-efficiency en het verminderen van olielekkages.

De ‘black-box van SAM’ wordt soms, technisch, aangepast en dat kan grote consequenties hebben, zo bleek afgelopen jaar toen verf- en chemieconcern AkzoNobel de eerste plaats op de duurzaamheidsindex moest afstaan aan chemiegigant DSM. Een tegenvaller voor het management, ook omdat prestatiebonussen sinds 2009 mede zijn gekoppeld aan de score op de index.

De kritiek op de DJSI verhindert niet dat de index door veel bedrijven wordt gebruikt als een graadmeter in de vergelijking met andere bedrijven. Pensioenfondsen en beleggingsmaatschappijen gebruiken de index om hun investeringen te selecteren. Het gaat daarbij om 5,7 miljard euro) in zestien landen.