God wil hem als opperrechter

De strenge christen Mogoeng is benoemd als president van het hoogste hof van Zuid-Afrika. Verkrachting in het huwelijk bestaat niet, zegt hij.

In this photo taken Sunday Sept. 4, 2011 in Cape Town, South Africa, Mogoeng Mogoeng during a break of the Judicial Service Commission Hearing into his nomination for chief justice. Critics say that Mogoeng Mogoeng the pastor nominated by South African president Jacob Zuma to lead the country's judicial system, is a rape apologist and belongs to a church that believes that homosexuality is a sin. (AP Photo)
In this photo taken Sunday Sept. 4, 2011 in Cape Town, South Africa, Mogoeng Mogoeng during a break of the Judicial Service Commission Hearing into his nomination for chief justice. Critics say that Mogoeng Mogoeng the pastor nominated by South African president Jacob Zuma to lead the country's judicial system, is a rape apologist and belongs to a church that believes that homosexuality is a sin. (AP Photo) AP

Hij is voorganger bij een kerk die zegt homoseksuelen te genezen van hun ‘ziekte’ en als rechter zou hij een reeks verkrachtingszaken wel erg mild hebben beoordeeld. Maar ondanks scherpe kritiek van liberaal Zuid-Afrika op de voordracht van rechter Mogoeng Mogoeng (50) tot voorzitter van het hoogste hof van het land, heeft president Jacob Zuma zijn kandidaat gisteren direct benoemd. De komende tien jaar is de conservatieve christen Mogoeng chief justice, de president van het Constitutioneel Hof.

Zuid-Afrika heeft een van de meest progressieve grondwetten van de wereld. Gelijke rechten voor vrouwen en homoseksuelen zijn expliciet vastgelegd. Maar ondanks de papieren garanties, worden homoseksuelen veel gediscrimineerd en zijn man-vrouwverhoudingen in het godvruchtige land vaak traditioneel. President Zuma benoemde de onervaren Mogoeng snel na zijn verkiezing in 2009 tot een van de rechters van het hoogste hof. Het Constitutioneel Hof toetst wetgeving aan de grondwet en gaat over benoemingen van nieuwe rechters in lagere hoven.

Twee dagen lang werd Mogoeng in Kaapstad door de juridische benoemingencommissie aan een rechtstreeks uitgezonden sollicitatieprocedure onderworpen. Het land maakte kennis met een verongelijkte en bij vlagen arrogante man, die weinig moeite deed de tegen hem bestaande vooroordelen weg te nemen. Maar de commissie – in meerderheid leden van het regerende ANC – adviseerde president Zuma de benoeming door te zetten. De oppositie en maatschappelijke organisaties vinden Mogoeng ongeschikt.

Mogoeng verklaarde tijdens de hoorzitting dat het zijn grondwettelijk recht is om belijdend christen te zijn en dat God wil dat hij de baan krijgt. Op een vraag hoe zijn christelijke achtergrond een rol zou spelen bij zijn functioneren als rechter, antwoordde hij met een bijbelcitaat dat weer nieuwe zorgen opriep, nu over de scheiding der machten. Romeinen 13 leerde Mogoeng dat hij het heersend gezag dient te gehoorzamen. Dat was goed nieuws voor president Zuma. Tegenstanders van zijn nieuwe wet ter bescherming van overheidsinformatie hebben aangekondigd met hun strijd door te gaan tot aan het Constitutioneel Hof.

Maar de vragen tijdens de hoorzitting gingen vooral over uitspraken die Mogoeng als rechter in een lager hof had gedaan. In twee opvallende zaken verminderde hij de straf voor een verkrachter omdat de gedwongen seks binnen het huwelijk of een vaste relatie had plaatsgehad.

Seks binnen het huwelijk kon volgens Mogoeng destijds niet als verkrachting worden beschouwd. De vrouwen in kwestie hadden zich bovendien verleidelijk gedragen. Geen land in de wereld waar zoveel vrouwen slachtoffer zijn van seksueel geweld, maar Mogoeng heeft, in de woorden van vakbeweging Cosatu, een „patriarchale en achterlijke denkrichting die neigt naar stereotypen over de rol van vrouwen”. Bij zijn beëdiging beloofde Mogoeng de grondwet te zullen beschermen.