Een Nederlandse burgemeester voor een Duitse stad

CDA’er Frans Willeme wil opnieuw burgemeester worden. In Duitsland ditmaal. Hij heeft er de steun van diverse politieke partijen. Frans kann’s.

17-1-2008 dinkelland Burgemeester Frans Willeme. ©foto eric brinkhorst
17-1-2008 dinkelland Burgemeester Frans Willeme. ©foto eric brinkhorst eric brinkhorst

De verkiezingsstrijd om het burgemeestersambt in het Duitse Nordhorn is dit jaar heel bijzonder. Er is een Nederlandse kandidaat, oud-burgemeester Frans Willeme uit Denekamp. Als hij wordt gekozen, is hij voor zover bekend de eerste Nederlander die burgemeester wordt in Duitsland.

De strijd is ganz heiss. Willeme, die enkele jaren geleden na een vertrouwenscrisis werd ontslagen als burgemeester van de Twentse gemeente Dinkelland, neemt het op tegen Thomas Berling, geboren Nordhorner en directeur van de populaire plaatselijke dierentuin. CDA’er Willeme is onder meer kandidaat voor de christen-democratische CDU, Berling voor de sociaal-democratische SPD. Sinds 1996 kan in Nedersaksen, waartoe Nordhorn behoort, ook een niet-Duitser burgemeester worden.

Wie het moet worden is een vraag die zelfs families splijt. Zoals het echtpaar Kresler. Zij is voor Berling, hij voor Willeme. Zij gaat voor de kandidaat met de Duitse nationaliteit, hij voor de man met de meeste bestuurlijke ervaring. Ruth Kresler (79): „Wat mij stoort, is dat Willeme geen Duitser is. Waarom lukt het ons niet met een eigen tegenkandidaat te komen?”

In de aanloop naar de verkiezingen, aanstaande zondag, staat Willeme een paar keer per week met ‘een koffiekar’ – een verbouwde touringcar die de plaatselijke winkeliersvereniging ter beschikking stelt – ergens in Nordhorn campagne te voeren. Deze dag is dat het pleintje in de wijk Blanke, waar het markt is.

Zijn campagneteam deelt folders, ballonnen en badges uit: Frans kann’s staat erop. Willeme (58) is voortdurend in gesprek met kiezers, in goed verstaanbaar Duits. Inwoners van Nordhorn spreken hem aan over een tekort aan speelruimte voor kinderen of bouwplannen. Campagnevoeren went snel, zegt hij. In het begin was het even vreemd. Je moet jezelf in de etalage zetten. Dat zijn Nederlandse burgemeesters niet gewend.”

Het vertrouwen in de overwinning groeit met de dag. Toen hij net kandidaat was, ontmoette Willeme veel scepsis. Wat moeten we met die Hollander, vroegen veel inwoners van Nordhorn zich af. Maar das Blatt wendet sich, is de indruk van het campagneteam en van Willeme zelf. Hij krijgt openlijk steun van oud-burgemeester Friedel Witte (SPD) van Nordhorn. Die prees Willeme met een paginagrote brief aan in de regionale krant Grafschafter Nachrichten. Willeme: „Die brief is ingeslagen als een bom, tot op hoog politiek niveau.” Binnen de SPD wordt royement van Witte overwogen.

Willeme is gevraagd als kandidaat, zegt hij. Door twee partijen, de CDU en het lokale Pro Grafschaft, onafhankelijk van elkaar. Daar is later de liberale FDP bijgekomen. „Zo’n vraag zet je aan het denken. Zelf zou ik niet hebben gesolliciteerd”, zegt hij. Dat meer partijen hem vroegen, gaf de doorslag: „Ik wil geen partijsoldaat zijn. Ik wil tussen de partijen staan, onafhankelijk zijn.” Hij is graag burgemeester: „Je kunt in die positie veel tot stand brengen.”

Voor Willeme is de landsgrens geen barrière. Hij weet de weg in Nordhorn. De huidige burgemeester Meinhard Hüsemann en Witte zijn goede bekenden van hem. De gemeente grenst aan Dinkelland, waar Willeme bijna twintig jaar burgemeester was. Hij leidde van 2000 tot 2010 de Euregio, waarin Duitse en Nederlandse grensgemeenten samenwerken. De voormalige textielstad (53.000 inwoners) ligt op hooguit veertien minuten fietsen van zijn woning.

Willeme houdt er rekening mee dat hij ook kan verliezen. Hij zal alleen teleurgesteld zijn als hij slechts om zijn Nederlanderschap niet wordt gekozen, zegt hij. En als hij wint, speelt Nordhorn zich enorm in de kijker, vindt campagnemedewerker Marion Berning. „Dan schrijven we geschiedenis.” Willeme zal dan naar Duitsland verhuizen.