Baby is vlak voor geboorte al gevoelig voor pijn

In de 35ste tot 37ste week van de zwangerschap leren baby’s het verschil tussen een aanraking en een pijnprikkel. Dat is drie tot vijf weken voor de gebruikelijke geboortedatum.

Deze kennis is belangrijk omdat te vroeg geboren kinderen die op de intensive care moeten worden behandeld regelmatig behandelingen ondergaan die voor ouderen pijnlijk zijn. Dat kan invloed hebben op hun latere gevoeligheid voor pijn, schrijven Britse onderzoekers in een gisteren gepubliceerd online artikel in Current Biology. Te vroeg geboren kinderen zijn in hun latere leven vaak overgevoelig, of juist minder gevoelig voor pijnprikkels.

De Britten maten de hersenactiviteit van 46 baby’s die waren geboren na een zwangerschap van 24 tot 41 weken. Ze prikten de kinderen, of ze raakten hen aan. Een medisch-ethische commissie keurde het onderzoek goed omdat de prik een hielprik was, nodig was voor het afnemen van bloed om te testen op een aantal aangeboren ziekten. Ook in Nederland krijgt iedere baby zo’n hielprik.

Baby’s kregen elektroden op hun hoofd geplakt om een elektroencefalogram (EEG) te registreren. Een EEG meet elektrische potentiaalverschillen in de hersenen en zegt dan iets over de hersenactiviteit.

De hersenen van baby’s met een ‘zwangerschapsleeftijd’ van minder dan 35 weken reageren hetzelfde op een aanraking als op een pijnprikkel: met een soort neuronale ontlading die zich over de hele hersenen verspreidt. Na de 37ste week verdwijnt die reactie en komen er duidelijke, gelokaliseerde reactiepotentialen uit het centrale deel van de hersenen. Bij een pijnprikkel ziet die er anders uit dan na een aanraking.

De ontladingen bij de te vroeg geboren baby’s zien onderzoekers ook spontaan op de EEG’s van te vroeg geboren baby’s. Het idee is dat ze een rol spelen in de aanleg van contacten tussen de zenuwcellen.

Een grote, en feitelijk nog steeds onbeantwoorde, vraag in de kindergeneeskunde is of te vroeg geboren kinderen ook echt pijn voelen. Daarover bestaat onzekerheid, omdat het moeilijk is om uit babygedrag af te leiden of ze pijn hebben. Drie jaar geleden lieten Franse onderzoekers nog zien dat pasgeboren baby’s regelmatig pijnlijke medische handelingen ondergaan zonder dat er pijnbestrijding werd toegepast.

Dit Britse onderzoek geeft geen uitsluitsel: „We kunnen niet zeggen dat ze voor die hersenverandering géén pijn voelen”, zegt onderzoeker Lorenzo Fabrizi in een persbericht dat het University College London naar aanleiding van het onderzoek verstuurde.