ABP wil geld terug van Deutsche Bank

Pensioenfonds ABP begint een zaak tegen Deutsche Bank over de verkoop van rommelhypotheken. Het fonds voelt zich misleid en wil compensatie voor de verliezen die er zijn geleden.

Je had gelijk, schreef een klant op vrijdag 2 maart 2007 aan Greg Lippmann, hoofd derivatenhandel van Deutsche Bank. Wat jullie verkochten was rotzooi. „Indeed”, mailde de handelaar terug „it is”. Hij had het jaar ervoor sommige financiële producten van zijn werkgever al als „rotzooi” en „varkens” betiteld. Nóg eerder, in de lente van 2005, was hij naar zijn baas gestapt met het verzoek tegen de effecten te mogen speculeren die de bank zelf verkocht. Het bedrag was zo groot, en het voorstel zo omstreden, dat een andere baas het ook weer moest fiatteren. Maar het groene licht kwam. Vanaf eind 2005 speculeerde Deutsche Bank op een koersdaling van de producten die zij zelf verkocht.

Een van die afnemers was het Nederlandse pensioenfonds ABP. Die spande deze week een rechtszaak aan bij rechtbank van New York tegen de grootste bank van Duitsland. Het pensioenfonds, met 242 miljard euro beheerd vermogen een van de grootste pensioenfondsen ter wereld, voelt zich misleid, In 2006 en 2007 kocht het ABP voor miljoenen dollars effecten die veel risicovoller bleken te zijn dan de bank zei. Deutsche Bank gaf verkeerde informatie, waardoor ABP later een scheve schaats reed. Bij de aankoop hadden de omstreden effecten alle het hoogste kredietoordeel dat je maar kunt krijgen, triple A. Na de uitbarsting van de kredietcrisis kelderden de kwaliteit ervan direct naar de regionen van junkstatus, een ongekend grote afwaardering.

De zaak van ABP staat niet op zichzelf. In de Verenigde Staten worden de rechtbanken overspoeld met een golf van claims en rechtszaken die alle verband houden met het begin van de kredietcrisis. Ook ABP kwam eerder dit jaar een paar keer bij de rechter voor zaken met steeds hetzelfde thema. Als belegger kocht het pensioenfonds verhandelbare effecten die Amerikaanse woninghypotheken als onderpand hadden. De banken die de producten verkochten, deden dat bij voorkeur vanuit Delaware, de Amerikaanse staat die door zijn beperkte publicatieplicht en fiscale regime als een soort Luxemburg van de Verenigde Staten geldt.

Terwijl beleggers dachten dat de onderliggende woninghypotheken solide genoeg waren als onderpand, zouden de uitgevende financiële instellingen de zekerheden te zonnig hebben voorgesteld. De verwijten komen steeds op hetzelfde neer: de leningen waren verstrekt aan mensen die minder kredietwaardig waren dan voorgesteld. Het aantal huiseigenaren dat niet op tijd zijn rente of aflossing betaalde was hoger dan gesteld. En de verhouding tussen lening en inkomen of lening en huis was aanmerkelijk risicovoller dan gerapporteerd.

„De effecten waren veel risicovoller dan voorgesteld, met onderpand dat veel minder waard was”, claimt ABP. Deutsche Bank verhulde informatie of onthield belangrijke informatie en gaf zelfs misleidende informatie waardoor het pensioenfonds miljoenen verloor.

Bij Deutsche Bank denkt het pensioenfonds interessant bewijsmateriaal te hebben om aan te tonen dat de Duitse bank dondersgoed wist waar ze mee bezig was. De citaten uit de mails zijn aan het licht gekomen in de keur aan onderzoeken die in de Verenigde Staten lopen naar de kredietcrisis. Dat is een van de redenen waardoor nog zoveel jaar later zoveel rechtszaken worden opgestart.

„Zo’n zaak vergt veel voorbereiding”, licht een woordvoerder van ABP toe. „Dit doe je niet lichtzinnig.” Eerder dit jaar werd een zaak van ABP tegen Countrywide, voorheen de grootste hypotheekverstrekker van de Verenigde Staten, afgewezen op vormfouten. Het pensioenfonds zou te laat zijn geweest met zijn klacht tegen de financiële instelling die inmiddels onderduit maakt van Bank of America, de grootste bank van de VS die wel met meer rechtszaken worstelt (zie inzet). Ook bij Countrywide werden leningen aan Amerikaanse huizenbezitters te mooi voorgesteld. Terwijl de top van het beursgenoteerde bedrijf zijn aandelen verkocht, duidend op een gebrek aan vertrouwen, kocht het bedrijf zelf op de beurs aandelen in.

Ook een zaak van ABP tegen Wachovia, onderdeel van Well Fargo, werd onlangs afgewezen. Volgens de rechter hadden ABP en de andere ontevreden beleggers genoeg expertise in huis om te kunnen zien dat de producten die zij kochten niet goed waren. Het feit dat er „kolossale blunders” gemaakt door Wachovia die „verstrekkende gevolgen” hadden, betekende nog niet dat er hier sprake was effectenfraude.

Volgens een Nederlandse advocaat die anoniem wil blijven omdat hij verschillende partijen bijstaat, is er niet zozeer een toename van het aantal rechtszaken maar doordat het nu meer aandacht krijgt Onlangs maakte de Amerikaanse overheid bekend een juridische claim in te dienen tegen zeventien grote banken omdat ze minderwaardige hypotheekleningen hebben doorverkocht.