In één klap is Russische stad Jaroslavl bijna haar hele wereldteam kwijt

De grote ijshockeynatie Rusland is geschokt door de dood van een bijna voltallig topteam. Er kwamen ook sterren uit Zweden, Tsjechië en Slowakije om – en een Canadese topcoach.

Michel Krielaars

Een nationale tragedie. Zo noemden gisteravond alle Russische nieuwszenders de vliegramp bij de West-Russische stad Jaroslavl, waarbij op één speler na het hele lokale ijshockeyteam Lokomotiv is omgekomen.

Het team was op weg naar de Wit-Russische hoofdstad Minsk. Daar had het vrijdag moeten spelen tegen Dinamo Minsk in de seizoensopeningswedstrijd van de Continentale IJshockey Liga (KHL), een internationaal clubkampioenschap tussen teams uit Rusland, Wit-Rusland, Kazachstan, Letland en Slowakije.

Er is alom geschokt gereageerd op het ongeluk. De voorzitter van de internationale ijshockeybond IIHF, René Fasel, noemde het wegvagen van Lokomotiv „de donkerste dag uit de geschiedenis van onze sport”. In Jaroslavl is intussen een officiële rouwperiode van drie dagen afgekondigd.

Bij het stadion van Lokomotiv verzamelden zich gisteravond zo’n drieduizend supporters van de club. Er werden bloemen gelegd en waxinelichtjes aangestoken. Sommigen droegen een spandoek met de tekst ‘Bedankt, jongens’. In de straten van Jaroslavl, een grote stad op 240 kilometer ten noorden van Moskou, liepen mensen te huilen. Een woordvoerder van het team, die in het televisiejournaal commentaar gaf op de ramp, verslikte zich in zijn tranen.

IJshockey is in Rusland een van de belangrijkste sporten, die in de samenleving een positie inneemt vergelijkbaar met die van voetbal in West-Europa. Na het ongeluk is de openingswedstrijd van de KHL voor onbepaalde tijd uitgesteld.

Het team van Lokomotiv vertrok gistermiddag even na vier uur bij heldere hemel in een Jak-42 van VIP-luchtvaartmaatschappij Jak Service naar Minsk. Jak Service werd in 2009 door het Europees Veiligheidsagentschap voor de Luchtvaart uitgeroepen tot de minst veilige Russische vliegmaatschappij die op Europa vloog.

Het achttien jaar oude toestel, met in totaal 36 passagiers en acht bemanningsleden aan boord, wist bij het opstijgen niet in voldoende hoogte te bereiken en raakte met zijn rechtervleugel een zendmast. Het verloor daarna aan hoogte en stortte neer aan de oever van de Wolga, waar het explodeerde en in brand vloog. Behalve speler Aleksander Galimov en een bemanningslid kwamen alle inzittenden om het leven. Voor het leven van de 26-jarige Galimov, wiens lichaam voor negentig procent is verbrand, wordt gevreesd.

Lokomotiv is een van de beste ijshockeyteams van Rusland en eindigde vorig jaar op de derde plaats in de KHL. In 1997, 2002 en 2003 was het nationaal kampioen. Het team telt wereldberoemde spelers uit Zweden, Polen, Oekraïne, Tsjechië, Duitsland, Wit-Rusland, Slowakije en Letland. De Zweedse doelman Stefan Liv (olympisch kampioen in 2006), de Tsjechische spelers Josef Vasicek, Jan Marek en Karel Rachunek (wereldkampioen in 2010), de Slovaak Pavol Demitra, de Duitse international Robert Dietrich en de Canadese coach Brad McCrimmon behoren tot de slachtoffers.

Rachunek, Vasicek en Marek behoorden tot de wereldtop in het ijshockey. De 32-jarige Rachunek speelde eind jaren negentig drie jaar bij de Ottawa Senators en daarna voor de New York Rangers en de New Jersey Devils. Vasicek speelde in 2006 bij de Carolina Hurricanes, dat toen de prestigieuze Stanley Cup won. In de finale van het WK van 2005 tegen Canada maakte hij het derde doelpunt voor het winnende Tsjechische team.

Toen afgelopen juni bij de stad Petrozavodzk een Toepolev-134 neerstortte, nadat het bij het opstijgen een hoogspanningsleiding had geraakt, kondigde president Medvedev aan alle bejaarde vliegtuigen met ingang van 2012 aan de grond te houden. Regelmatig verongelukken er in Rusland toestellen van verouderde types als de Antonov-24, de Toepolev-134 en de Jak-42. Maar meestal hebben die ongelukken weinig te maken met de leeftijd van de toestellen, maar wel met slecht opgeleide piloten, slecht onderhoud en corruptie.

De Jak-42 geldt bovendien als een betrouwbaar toestel. Sinds het in productie nemen van het toestel in 1980 zijn er slechts negen neergestort en vliegen er wereldwijd nog zo’n 170 rond.

Een verklaring voor het ongeluk van gisteren zou kunnen zijn dat de startbaan van het vliegveld van Jaroslavl volstond met privévliegtuigen van bezoekers van een internationaal politiek forum, dat gisteren in de stad is begonnen en waar president Medvedev vandaag optreedt. Door die volle startbaan zou het vliegtuig niet genoeg aanloopsnelheid hebben kunnen maken, waardoor het onvoldoende hoogte won. Het OM is inmiddels een strafrechtelijk onderzoek begonnen.

In Rusland is intussen een discussie op gang gekomen over het feit dat een lokaal ijshockeyteam als dat van Jaroslavl zoveel buitenlandse spelers bevatte. De centrale vraag daarbij is waarom Rusland zelf niet voldoende topijshockeyers aflevert.

Ook wordt geprobeerd Lokomotiv alsnog aan de KHL-wedstrijden te laten meedoen. Dat zou kunnen door het jeugdelftal in te zetten. Maar dan moeten er wel enkele regels worden aangepast, omdat een team tijdens een competitie hoogstens de helft van zijn selectiespelers mag vervangen.