Vergrijzing zorgt voor sterke toename kanker

Het aantal kankerpatiënten stijgt dit decennium van 420.000 in 2009 naar 660.000 in 2020. Die stijging van rond de 60 procent ontstaat door de vergrijzing, doordat kanker eerder wordt ontdekt en doordat kankerpatiënten dankzij een betere behandeling langer blijven leven. Er moeten meer artsen en ander zorgpersoneel komen om al die patiënten op te vangen en te behandelen.

De cijfers en aanbevelingen staan in het vanmiddag gepubliceerde rapport ‘Kanker in Nederland tot 2020’ van KWF Kankerbestrijding. Voor de 25 meestvoorkomende kankers staat er in hoeveel patiënten er de afgelopen twintig jaar waren, hoe ze overleefden en wat de verwachting in het komende decennium is.

Niet alleen het aantal levende patiënten neemt toe, ook het aantal patiënten waarbij artsen een kanker vinden stijgt jaarlijks. Dit jaar of volgend jaar, afhankelijk van welke tumoren er worden meegeteld, stellen artsen voor het eerst meer dan 100.000 keer de diagnose kanker. In 2020 gebeurt dat jaarlijks al 123.000 keer. Dan zullen er naar verwachting 50.000 mensen aan kanker dood gaan. Dat zijn er 8.000 meer dan in 2008 en het komt vooral doordat de babyboomers oud worden.

De kans om ooit in het leven kanker te krijgen stijgt iets, voor mannen en vrouwen. Dat heeft twee oorzaken: mensen worden ouder en er wordt beter naar kanker gezocht. Ongeveer 1 op de 3 mensen krijgt ooit te horen dat er kanker in zijn lichaam groeit.

Toch daalt – voor mannen – de kans om dood te gaan aan kanker een beetje. Dat komt doordat minder mannen long- en maagkanker krijgen, waar de meeste patiënten vrij snel aan overlijden. Er zijn wel veel meer mannen die prostaatkanker krijgen, maar dat is een ziekte met een vaak lange overlevingstijd.

Voor vrouwen blijft de kans om aan kanker te sterven ongeveer gelijk, als gevolg van de toename van longkanker onder vrouwen. Longkanker ontstaat vooral bij rokers en mannen stopten eerder met roken dan vrouwen.

„Minimaal een derde van alle tumoren is nog steeds het gevolg van roken,” zegt prof. dr. Bart Kiemeney, kankerepidemioloog en voorzitter van de commissie die het trendrapport schreef. Alcohol, stilzitten en overgewicht (een steeds belangrijker risico) hebben een bescheidener invloed op kanker. Te veel lichaamsgewicht verhoogt de kans op de uitgroei van baarmoeder-, nier-, slokdarm-, darm- en borstkanker. Kiemeney: „Alles bij elkaar ontstaat ongeveer de helft van alle kanker door een leefstijl waar iets aan te doen valt. Er is dus nog veel te winnen.”

Kanker in Nederland: pagina 16