Turkije pest Israël terug

De diplomatieke ruzie tussen Turkije en Israël heeft het niveau gekregen van schoolpleinpesterijtjes. Op de achtergrond blijft de handel intussen groeien.

Hayuta Leibovitch importeert al jaren textiel uit Turkije naar Israël. In de afgelopen tien jaar kwam ze om de twee maanden naar Istanbul voor de handel. Altijd was Atatürk International Airport haar toegangspoort, waar ze doorgaans binnen een kwartier van de vliegtuigtrap tot aan de rolband voor de koffers stond.

Maar gisteren werd Leibovitch samen met een groep van veertig andere Israëlische passagiers op een vlucht uit Tel Aviv direct apart genomen door Turkse douanebeambten die haar anderhalf uur lang onderwierpen aan een spervuur van vragen. „Het was vernederend”, vertelde ze gistermiddag aan de Israëlische radio. „Alsof ze wilden zeggen: ‘jullie willen geen excuses aanbieden, dan laten we wel zien wie hier de baas is’.”

Maar volgens de directeur van de Turkse luchthaven was de behandeling niet meer dan een kwestie van „gelijke behandeling”, aangezien Turkse toeristen nu al weken klagen over een soortgelijke behandeling op het vliegveld Ben Gurion in Tel Aviv.

Zo is de diplomatieke ruzie tussen Israël en Turkije, die afgelopen vrijdag opnieuw ontvlamde, uitgelopen op een schoolplein van wederzijdse pesterijtjes.

Israël weigert zijn excuses aan te bieden voor het doodschieten van negen Turkse activisten aan boord van een hulpkonvooi op weg naar de Gazastrook vorig jaar mei. Ook niet nu een rapport van de Verenigde Naties dit optreden „buitensporig en onredelijk” heeft genoemd.

Turkije reageerde dit weekeinde met alle middelen die het diplomatiek in handen heeft. Zo werd de Israëlische ambassadeur en zijn eerste secretaris in Ankara de deur gewezen, en riep Turkije zijn hoogste ambassademedewerkers in Israël terug.

Ook kregen Turkse marinefregatten de opdracht de komende weken lekker dicht langs de Israëlische kust te patrouilleren om te laten zien dat Israël niet de grootste oorlogsschepen heeft in de Middellandse Zee.

Turkije wil ook naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag in de hoop dat dit hof de blokkade van de Gazastrook – anders dan het VN-rapport – wel onwettig zal verklaren. De militaire handel met Israël ligt stil.

Plagerijtjes zijn al langer onderdeel van het gevecht tussen Turkije en Israël. De Israëlische onderminister van Buitenlandse Zaken beledigde de Turkse ambassadeur begin vorig jaar bewust door hem eerst een tijd lang buiten de deur te laten wachten en hem vervolgens voor het oog van de camera op een oncomfortabel laag bankje neer te zetten. Dat gebeurde nadat Israëlische commando’s als bloeddorstige kindermoordenaars waren neergezet in een populaire Turkse televisieserie.

Volgende week dreigt een nieuwe episode te worden toegevoegd als de Turkse premier Erdogan naar Egypte reist, met plannen om van daaruit de Gazastrook te bezoeken. Sinds de val van Hosni Mubarak is de grensovergang tussen Egypte en de Gazastrook min of meer open.

Maar ondanks alle retoriek blijven Turkije en Israël achter de schermen uitstekende handelspartners. Beide landen exporteerden in de eerste zes maanden voor zo’n 1,5 miljard dollar naar elkaar. De civiele handel groeit sinds 2006 gestaag. De Turkse minister van Economische Zaken, Zafer Caglayan, verzekerde gisteren dat die economische relatie met Israël gespaard zal worden. „Voor dit moment”, voegde hij daaraan toe.