Intensieve teelt kan regenwouden redden

Hoe intensiever de landbouw in de tropen, hoe beter dat is voor de biodiversiteit.

Als de gewasopbrengst in de landbouw wordt gemaximaliseerd kan nog zó veel ongerepte natuur worden behouden dat die het onvermijdelijke soortenverlies redelijk compenseert. Voor biologische landbouw (‘organic farming’) is te veel grond nodig.

Dat concluderen onderzoekers uit Cambridge op grond van veldonderzoek in Ghana en India. Hun conclusies gelden alleen voor landbouw die ten koste gaat van tropisch regenwoud. Dus – vooralsnog – niet voor het ontginnen van savannen en natuurlijk grasland. De biologen, aangevoerd door Ben Phalan, publiceerden in Science (2 september).

Phalan en collega’s onderzochten de vraag hoe de toenemende mondiale behoefte aan voedsel het best kan worden opgevangen: met zeer intensieve landbouw, die meestal natuuronvriendelijk is, of met biologische landbouw die doorgaans wat meer biodiversiteit op de akkers in stand houdt – maar die zo’n slechte opbrengst heeft dat er extra natuur voor moet worden ontgonnen.

Zowel in Ghana als India werden gebieden onderzocht waar natuurlijk regenwoud werd afgewisseld met meer of minder intensieve landbouw en alle overgangen daartussen. In Ghana bestond de landbouw uit oliepalmcultures, in India uit natte rijstbouw, tarwe en suikerriet. In beide landen zijn op een twintigtal vierkante stukken grond van 1 km2 oppervlak alle soorten vogels en wilde bomen geteld. De kwadranten omvatten puur regenwoud, pure landbouw en mengvormen.

De uitkomsten van de tellingen werden afgezet tegen de landbouwopbrengsten die in elk kwadrant werden gehaald. Sommige soorten gingen altijd in aantal achteruit als natuur werd opgeofferd aan landbouw (‘losers’), andere gingen juist vooruit (‘winners’).

De soortenrijkdom van de oorspronkelijke bossen van Ghana en India (en waarschijnlijk heel de tropen) blijkt zo hoog dat die bossen zo veel mogelijk gespaard moeten blijven: door de landbouw – wat de onderzoekers betreft op zo milieuvriendelijk mogelijke wijze - te intensiveren. (NRC)