Hoge telefoonrekening? Kom in opstand!

Telefoonboeren gooien hun prijzen omhoog. Niet netjes, maar het mag van de wet.

En als klant ben je niet machteloos. Stem met je voeten.

Internet op je mobiele telefoon wordt duurder. In navolging van Vodafone en T-Mobile verhoogde KPN begin september als derde en laatste aanbieder zijn prijzen voor mobiel internet. Net als bijvoorbeeld banken en benzinestations vragen de telecombedrijven dus meer van consumenten. Het is de wereld op zijn kop, de klant moet weer koning zijn. Maar dat kan alleen als hij iets te kiezen heeft en zich zelfbewust opstelt. Daarom praat de Tweede Kamer op 15 september met minister Verhagen over nieuwe toetreders op de telecommarkt. Want in een eerlijke markt met genoeg concurrentie kunnen de consumenten grote bedrijven wel dwingen tot goede producten tegen een scherpe prijs.

Het is typisch. Bij hun hogere prijskaartjes wijzen de telecombedrijven naar de nieuwe Telecomwet.

Want die bepaalt dat KPN, Vodafone en T-Mobile geen extra geld meer mogen vragen voor het doorlaten van specifieke internettoepassingen als Skype of Whatsapp. Dat hadden ze liever wel gewild want met deze programma’s kun je bellen of chatten via het internet. En omdat steeds meer mensen dat doen, zijn de inkomsten uit traditionele telefoontjes en sms’jes flink gedaald. Om dit verlies te compenseren verhogen de telecombedrijven nu collectief de prijs van een internetaansluiting. Dat de wereld verandert is leuk, maar de kassa moet natuurlijk wel blijven rinkelen.

Prijzen verhogen in plaats van producten vernieuwen en de bedrijfsvoering moderniseren. Wat de drie grote telecombedrijven doen, is niet netjes. Toch past het binnen de grenzen van de nieuwe telecomwet. Want de wet stelt bewust geen bovengrens aan abonnementsprijzen. Het is namelijk niet aan de overheid, maar aan marktpartijen zelf om tarieven te bepalen. Mits er een goede ondergrens is voor het aantal bedrijven op een markt. In markten met slechts één (monopolie) of maar een paar aanbieders (oligopolie) is er geen concurrentie die voor scherpe prijzen zorgt. Het is dus zeer belangrijk dat meerdere nieuwe spelers toetreden tot de telecommarkt. Daarom debatteert de Tweede Kamer op 15 september met minister Verhagen van Economische Zaken over de toetreding van twee nieuwe aanbieders.

Maar de telecommarkt staat niet op zich. Ook energiebedrijven, zorgverzekeraars en banken kregen de afgelopen jaren te maken met aangepaste spelregels. Met als doel om een eerlijker en beter begaanbaar speelveld te creëren. Maar de bedrijven in kwestie reageerden hoofdzakelijk met prijsverhogingen. Niet alleen ons mobiel internet is relatief duur. Ook zijn wij het land met de hoogste hypotheekrente van Europa en zelfs de duurste benzine ter wereld. Het lijkt wel alsof de Nederlandse consument machteloos is.

Het tegendeel is waar. Want meer dan ooit heeft de klant invloed op de prijs en de kwaliteit van producten of diensten. Zo is op 1 juli 2004 is de energiemarkt vrijgegeven. Dit bevorderde de toetreding van nieuwe energiebedrijven en daarmee de keuzevrijheid voor consumenten die nu zelf bepalen wie hun stroom levert. Op 1 januari 2006 werd de nieuwe zorgverzekeringswet van kracht, die het overstappen van de ene zorgverzekeraar naar de andere vergemakkelijkte. Onlangs nog dwong de Tweede Kamer af dat telecombedrijven niet meer mogen afronden op hele belminuten, maar voortaan gewoon per seconde moeten afrekenen. En behalve aan een initiatiefwet voor beter vergelijkbare benzineprijzen werkt het parlement aan een voorstel dat regelt dat klanten voortaan hun rekeningnummer kunnen houden als ze overstappen naar een andere bank.

Door concurrentie in plaats van (staats)monopolies, door beter vergelijkbare prijzen en door verlaagde overstapdrempels is de consumentenmacht nu groter dan voorheen. Dus in weerspraak tot wat socialisten en pessimisten graag beweren, is liberalisering van markten juist goed geweest voor de consument. Voor de actieve consument welteverstaan. Want om te zorgen dat zijn euro op de markt een daalder waard is, moet de consument zijn macht wel gebruiken. Te meer omdat menig huishoudboekje lijdt onder de lastenverzwaringen van het huidige kabinet is nu het moment aangebroken om zelf voor lastenverlichting te zorgen.

Dus consument, grijp uw kans! Dwing energiebedrijven, zorgverzekeraars, banken, tankstations en telecomproviders tot aantrekkelijke producten en klantgerichte dienstverlening tegen een scherpere prijs. Door actief prijzen te vergelijken, door klachten te melden en door uw recht te halen of compensatie te eisen. En door te stemmen met je voeten als er niet geluisterd of gehandeld wordt. Dat dit werkt, blijkt uit het feit dat Albert Heijn en ING bonussen voor hun topmannen terugdraaiden toen filialen leeg bleven en rekeninghouders massaal dreigden op te stappen.

Behalve een medicijn tegen lastenverzwaring, is dit een uitstekend recept om Nederland sterker te maken in de wereldeconomie. Want als de binnenlandse klant onze bedrijven dwingt tot goede waar tegen een redelijke prijs, zal dat ook buitenlandse consumenten aanspreken.

Zwevende kiezers hebben de politieke partijen afgelopen decennia een nuttig lesje geleerd. Laat de grote bedrijven in Nederland nu maar eens leren dat de zwevende klant koning is.

Kees Verhoeven is D66-Tweede Kamerlid.