Hoe betaal ik die zorgpremie?

Zorgverzekeraars krijgen dagelijks talloze verzoeken om een betalingsregeling.

Ruim 300.000 mensen hebben een half jaar of langer hun premie niet betaald.

Nederland, Nijmeghen, 18-10-2010 Ziekenhuisbed op een gang in het ziekenhuis. Foto: Flip Franssen
Nederland, Nijmeghen, 18-10-2010 Ziekenhuisbed op een gang in het ziekenhuis. Foto: Flip Franssen

Het nieuwe zorgstelsel brengt steeds meer mensen in financiële problemen nu het economische tij tegenzit. Een groeiend aantal Nederlanders heeft moeite de zorgpremie te betalen. Zorgverzekeraars krijgen dagelijks honderden verzoeken van klanten om een betalingsregeling. En dat aantal stijgt, zeggen de grootste zorgverzekeraars.

„Wij zien echt een opvallende stijging”, laat een woordvoerder van zorgverzekeraar Uvit met 4,2 miljoen klanten weten. Bij Uvit vragen maandelijks 4.000 mensen om oplossing van hun betalingsproblemen. In 2009 en 2010 waren dat er nog 3.000.

Menzis (2,1 miljoen verzekerden) signaleert eenzelfde trend. Elke dag vragen nu ruim 200 verzekerden Menzis wat ze moeten met hun betalingsachterstand, meer dan een verdubbeling vergeleken met twee jaar gelden. CZ (3,3 miljoen verzekerden) zag een groei van 12 procent van het aantal betalingsregelingen de eerste vijf maanden van dit jaar.

Als oorzaak wijzen zorgverzekeraars naar de steeds hogere zorgpremie en de economische tegenwind. Verzekerden slagen er niet alleen slecht in de zorgpremie te betalen, zij hebben vaak ook niet in de gaten dat zij een eigen risico hebben van 170 euro. Als zij één keer naar het ziekenhuis gaan, moeten zij dat bedrag – vaak tot hun schrik – nog bovenop de premie betalen.

Sinds 2006 is de basisverzekering tegen ziektekosten voor iedereen die in Nederland woont of werkt wettelijk verplicht. Alle Nederlanders moeten een verzekering afsluiten bij een zorgverzekeraar om gedekt te zijn tegen standaardzorg van bijvoorbeeld de huisarts, de apotheek of het ziekenhuis.

Voor 2006 was er geen verzekeringsplicht, maar waren er wel onverzekerden. Het idee van de verplichte verzekering is dat niemand van zorg verstoken mag blijven. Het Nederlandse stelsel is gebaseerd op het solidariteitsprincipe dat iedereen voor basiszorg evenveel betaalt en voor elkaar zorgt. Nog niet alle verzekerden lijken eraan gewend dat ze de zorgpremie zelf moeten betalen, zeggen verzekeraars. Toen er nog een ziekenfonds bestond, hield de werkgever premie in.

Als het mensen niet lukt hun zorgpremie te betalen moeten ze in eerste instantie een betalingsregeling treffen met hun eigen zorgverzekeraar. Ze krijgen de kans om hun schuld geleidelijk af te lossen.

Bij een betalingsachterstand van meer dan zes maanden draagt de zorgverzekeraar zijn klanten over aan het College voor Zorgverzekeringen (CvZ). Dan pas zijn zij officieel ‘wanbetaler’. Het CvZ zorgt er via een incassotraject voor dat de premie op het loon of de uitkering van de wanbetalers wordt ingehouden. Bovenop de premie moeten zij een boete van dertig procent betalen. Deze regeling ging in 2009 in omdat zorgverzekeraars te veel geld verloren aan wanbetalers.

Inmiddels zijn er ruim 300.000 mensen die een half jaar of langer hun premie niet hebben betaald. Eind vorig jaar waren dat er 244.000. Zij moeten 148,50 per maand betalen (de standaardpremie van 114,58 plus boete). Het College voor Zorgverzekeringen inde tot nu toe bijna 254 miljoen euro. Een bedrag van 343 miljoen euro moet nog binnenkomen.

Bestuursvoorzitter Roger van Boxtel van Menzis sprak dit voorjaar op de televisie al zijn zorgen uit over de steeds moeilijker op te brengen zorgkosten. „Door de stijgende premie komen steeds meer mensen in de problemen. Hier ontstaat een groot maatschappelijk probleem”, zei hij bij het programma Uitgesproken Vara. „Vooral mensen met een kleine beurs hebben moeite te betalen.” Van Boxtel maakt zich zorgen over de toenemende betalingsproblemen. Hij ziet niet alleen het aantal langdurige wanbetalers stijgen, maar ook de groep mensen die hun bijdrage ‘even niet’ kunnen betalen.

Een woordvoerder van zorgverzekeraar CZ maakt wel een kanttekening. „Verzekerden zoeken eerder hulp als ze geldproblemen hebben.” CZ zegt ook „soepeler en proactiever” te zijn geworden in het treffen van betalingsregelingen.

Het College voor Zorgverzekeringen gaat met het het ministerie van Volksgezondheid kijken of betalingsproblemen van verzekerden eerder kunnen worden aangepakt. Uvit zegt dat zorgverzekeraars alleen kunnen proberen hun premiestijging te beteugelen. „Den Haag moet kijken of er koopkrachtmaatregelen nodig zijn”, aldus de woordvoerder.