Concertgebouw geeft na ruim een eeuw weer aandelen uit

Het Concertgebouw in Amsterdam geeft voor het eerst sinds 1888 aandelen uit. Het zijn jubileumaandelen, ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van het Concertgebouw in 2013. Het geld dat de aandelenemissie oplevert, wordt gebruikt voor het in stand houden van het gebouw en voor het educatieprogramma, zegt directeur Simon Reinink.

Om een aandeel te verwerven moet 12.500 euro worden betaald. Daarvan is 12.250 euro een (fiscaal aftrekbare) schenking aan Het Concertgebouw Fonds. De overige 250 euro gaat naar een zogeheten certificaat van een aandeel, het jubileumaandeel. In ruil krijgen de kopers een eeuwigdurend en op (klein-)kinderen overdraagbaar recht de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering bij te wonen. En als ‘muzikaal’ dividend 12,5 jaar lang twee kaartjes voor het ‘dividendconcert’ en vier kaartjes voor een kinderconcert.

„Dit initiatief is niet ingegeven door de bezuinigingen op cultuur, we zijn er al twee jaar mee bezig”, zegt Reinink. „We willen wel onze toekomst zeker stellen. Het moet onze financiële basis verstevigen en tegelijkertijd meer maatschappelijk draagvlak creëren. Dit is een tempel zonder drempel.”

Het Concertgebouw krijgt jaarlijks 20 miljoen euro. Daarvan komt 5 procent van de gemeente Amsterdam en 95 procent via private gelden: entreekaarten, zaalverhuur, sponsoring door bedrijven en particuliere fondsen. Het Concertgebouw heeft samen met het Koninklijk Concertgebouworkest een vriendenkring van 13.000 leden en daarnaast de zogeheten Kringen voor mensen die grotere bedragen schenken. Op de vraag waarin de jubileumaandelen verschillen van een schenking zegt Reinink „dat ze de eigenaar nog meer betrokkenheid geven”.

Het Concertgebouw heeft geen kwantitatief onderzoek gedaan naar de vraag hoeveel geld de emissie kan opleveren. „We hebben wel kwalitatief onderzoek gedaan waaruit blijkt dat mensen graag als aandeelhouder betrokken willen zijn’’, zegt Jolien Schuerveld, directeur van Het Concertgebouw Fonds. „We bieden 1.000 jubileumaandelen aan. Als we die allemaal plaatsen, is dat een geweldig resultaat.”

Volgens Alexander Rinnooy Kan, voorzitter van de raad van commissarissen, past de emissie in de traditie van private financiering van het Concertgebouw. „Het Concertgebouw begon als initiatief van een aantal Amsterdamse burgers.” Hij wijst erop dat het Concertgebouw inmiddels wel mede afhankelijk is van gesubsidieerde orkesten en ensembles, die wél getroffen worden door de bezuinigen.

Het Concertgebouw gaf eind 19de eeuw voor het laatst publieke aandelen uit. Voor 500 gulden kon een aandeel worden gekocht in het gebouw dat in 1888 werd geopend. Destijds werd 300.000 gulden bijeengebracht. Nog steeds zijn er 137 erfgenamen met zo’n klassiek aandeel. Zij hebben stemrecht op de jaarlijkse vergadering; de nieuwe aandeelhouders krijgen alleen spreekrecht.