Waarom heeft een kapper zo'n zuurstok?

Aan gevels van kapperszaken wereldwijd zie je zo’n ‘draaiende zuurstok’, schrijft Phil Muysson uit Den Haag. Waarom is dat?

Die rood-wit-blauwe zuurstok heet een kapperspaal. Over de oorsprong gaat een bloederig verhaal. In de middeleeuwen waren kappers ook chirurgijn, zegt Marco Leus van Kapsalon Leus uit Hengelo, tevens beheerder van het Kappersmuseum. Die barbier-chirurgijn deed ook aderlatingen. De patiënt kon zich tijdens de operatie vastgrijpen aan een houten paal. Na afloop hingen de zwachtels in de wind te drogen aan de paal in spiraalvorm. Vandaar.

Ook kapper Eric Flanderhijn, van Herenkapsalon Eric te Leiden, zelf in het bezit van een kapperspaal, kent dat verhaal. Net als Peter de Bruijn van De Bruijn Haarmode in Utrecht, zesde in een generatie kappersbedrijven (sinds 1799). „Maar als je het precies wilt weten”, zegt De Bruijn, „vraag het Patrick de Loor.”

Kapper Patrick de Loor uit Amsterdam geeft lezingen over de kapperspaal. Hij beaamt het chirurgijnverhaal. „Wij kappers trokken toen ook kiezen, voerden kleine amputaties uit, deden aderlatingen. De originele kapperspaal is rood-wit. Rood staat voor het bloed, wit voor de zwachtels.” En blauw? Dat komt, denkt hij, van de Amerikaanse vlag. De kapperspaal is een Amerikaans icoon, symbool voor de barber shops, de herenkappers.

Vanaf de jaren zestig, toen de hippies hun baard lieten staan en duizenden barber shops failliet gingen, verdween de barber pole goeddeels uit het straatbeeld. Ook in Nederland. Zonde, vond de Loor. Dus begon hij elf jaar geleden met het importeren van de originele Amerikaanse William Marvy-kapperspaal. De goedkoopste kost 410 euro. Hij verkoopt er nu circa 15-20 per jaar, in heel Europa. Maar de markt groeit, zegt hij. Want de klassieke herenkapper komt terug. Past in een retrotrend. „Mannen willen niet meer bij de dames, met al die föhnen en droogkappen.”

Let op, trouwens: in sommige delen van Azië is de ‘kapperspaal’ ook het uithangbord van een bordeel.

Arjen van Veelen