In Manchester was de xtc beter

Het personeel van Creation stond vaak snuivend te feesten voor het kantoor.

Een nieuwe documentaire toont de rise and fall van het legendarische platenlabel.

Mandatory Credit: BRIAN RASIC / Rex Features Ltd. LIAM GALLAGHER AND ALAN MCGEE , LONDON , BRITAIN - 1997 OASIS
Mandatory Credit: BRIAN RASIC / Rex Features Ltd. LIAM GALLAGHER AND ALAN MCGEE , LONDON , BRITAIN - 1997 OASIS BRIAN RASIC/Hollandse Hoogte

Platenmaatschappij Creation was een bedrijf met werknemers, jaarcijfers en een kantoor in Londen. Maar daarmee is alles wat ‘doorsnee’ was aan Creation wel gezegd. Bij dit bedrijf duurden zakenbesprekingen geen uren maar dagen; ze werden niet afgesloten met een biertje in de pub, maar met nachtenlang doorhalen onder invloed van xtc en cocaïne.

Op maandagochtend stond het voltallige personeel samen met diverse muzikanten en fans nog te dansen op de stoep van het kantoor, gevestigd in de buurt Hackney – om zich een paar uur later over de verkoopcijfers te buigen.

Spil van deze scene was Alan McGee (1960), een roodharige Schot met een neus voor talent. Over McGee en zijn platenmaatschappij Creation is nu de documentaire Upside Down. The Creation Records Story uitgekomen, van regisseur Danny O’Connor. Upside Down vertelt binnen twee uur hoe een paar arbeidersjongeren uit Glasgow erin slaagden om van hobbyclub uit te groeien tot een internationaal gerenommeerde platenmaatschappij, met als grootste wapenfeit: de ontdekking van rockband Oasis.

Tot in Amerika werd McGee het hof gemaakt door grote spelers als Seymour Stein (ontdekker van Blondie, Madonna) van Warner Music: op voorspraak van McGee kregen bands als Teenage Fanclub en Swervedriver riante deals in Amerika – waarbij ook hielp, zegt Stein in de film, dat Amerikanen het Schotse accent van McGee maar voor 40 procent verstonden, maar dat niet wilden toegeven.

Creation begon in jaren tachtig, met de ruige stofzuigersound van The Jesus & Mary Chain. McGee liet zijn protegees voor vijftig pond een plaat opnemen, en dankzij zijn enthousiaste aanprijzingen kregen ‘zijn’ bands aandacht van toonaangevende tijdschriften als de NME en het radioprogramma van wijlen John Peel. Creation had een patent op Schotse rammelbands in zwart leer, totdat McGee kennismaakte met acid-house. Hij raakte zo gegrepen door de nachtenlange danssessies op minimale elektronische beats, aangevuurd door pillen, dat hij naar acid-mekka Manchester verhuisde – want daar hadden ze betere xtc.

Hij gaf een pilletje aan zanger Bobby Gillespie, van het door de Velvet Underground beïnvloedde en tot dan toe niet erg spraakmakende Primal Scream. Ook Gillespie ging voor de bijl voor elektronische beats. Dat leidde uiteindelijk tot het inmiddels legendarische album Screamadelica (1991) met daarop het lijflied van de acid-jeugd, ‘Loaded’. Screamadelica was een mijlpaal omdat het de bedwelming van acid injecteerde in een rockstramien, en met losse pols nog wat elementen uit de gospel en dub (vertraagde echo) rondstrooide ook.

De volgende mijlpaal was McGee’s ‘ontdekking’ van Oasis. Deze band zou binnen enkele jaren een jongerenbeweging op de been brengen, met, zoals gitarist/songschrijver Noel Gallagher in de film opmerkt, „eigen muziek, kleren en drugs”.

Hun liedje ‘Wonderwall’ werd een internationale monsterhit en de cd What’s The Story, Morning Glory (1995) werd zes miljoen keer verkocht. Creation zou nooit meer hetzelfde zijn. McGee schonk Noel Gallagher een Rolls Royce en het Creation-kantoor verhuisde naar de sjieke wijk Primrose. McGee zegt in de documentaire: „Ik begon te denken dat ik metafysische krachten had, dat ik Beethoven en Shakespeare in één was.” Hij werd zelf ruim een jaar opgenomen in een kliniek om van zijn drugsverslaving af te komen. Geld werd over de balk gegooid. Er waren steeds meer en grotere uitspattingen en voor McGee was eind jaren negentig, de lol er vanaf. Hij verkocht Creation aan Sony Music en woont in Wales, waar hij uitsluitend naar The Beatles luistert.

Oprichters van platenmaatschappijen zijn vaker charismatische types, denk aan Tony Wilson, oprichter van het Factory-label (Joy Division en Happy Mondays) over wie in 2002 de speelfilm 24 Hour Party People werd gemaakt. Maar Creation was extremer: dit was de maatschappij waar de directeuren een tweede hypotheek op hun huis namen om extra opnamen voor een dierbare muzikant te bekostigen.

Primal Scream speelt vanavond een integrale uitvoering van Screamadelica in Paradiso, Amsterdam