Wie gaat het eerst failliet: Griekenland of Saab?

De rust op de beurs duurde nog geen week. Vrijdag draaide de stemming. Reden: slechte cijfers uit Amerika en weer onrust over Griekenland. En hoe loopt de Saab-soap af?

Beleggers houden van tegeltjeswijsheden. „Sell in may and go away, but remember: come back in september”, is er zo een. De maand augustus liet goed zien waarom dit cliché aanhangers heeft. De AEX-index daalde in één maand bijna 11 procent. Daarmee is deze zomermaand goed voor meer dan de helft van de koersdaling van de beursgraadmeter in 2011.

Maar de vraag is of beleggers nu weer moeten instappen. De voortekenen zijn in ieder geval niet goed. Na een voorzichtig herstel aan het begin van deze beursweek, dook de AEX-index vrijdagmiddag weer fiks in het rood. Directe aanleiding: het stagneren van de banengroei in de Verenigde Staten. De aanhoudend hoge werkloosheid – officieel is 9,1 procent van de beroepbevolking werkloos en daar moet nog een onbekend aantal mensen aan worden toegevoegd die zijn gestopt met werk zoeken – wordt gezien als een van de grootste problemen van de Amerikaanse economie. Vandaar dat beleggers reikhalzend uitkijken naar de speech van de Amerikaanse president Obama over een masterplan voor de werkgelegenheid.

Er is nog een ander terugkerend probleem waar beleggers last van hebben: Griekenland. En de week begon nog wel zo goed. Maandag kondigden twee Griekse banken een fusie aan. Alpha Bank en de EFG, de nummer twee en drie op de Griekse bankenmarkt, bundelen de krachten. Vooral het nieuws dat de nieuwe fusiebank een kapitaalsinjectie krijgt uit Qatar stemde beleggers gunstig. De beursgraadmeter in Griekenland, de Athex Composite Share-index, steeg op maandag met ruim 12 procent. Eindelijk een structurele oplossing voor de problemen in Griekenland, zo luidde de verklaring van analisten.

Het optimisme was echter van korte duur. Donderdag moest Evangelos Venizelos, de Griekse minister van Financiën, toegeven dat Griekenland de staatshuishouding nog steeds niet op orde heeft. De gevolgen van die mededeling werden vrijdag duidelijk. Het IMF, de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank hebben de gesprekken met de Griekse overheid over de stand van zaken onmiddellijk gestaakt. Over twee weken komen ze terug om te zien of Griekenland dan wel zicht heeft op de eigen financiële situatie.

De grote vraag is of dit een nieuwe ronde van de eurocrisis inluidt. Het IMF, de EU en de ECB waren in Griekenland om te kijken of het land voldoet aan de voorwaarden die zijn gesteld aan het uitkeren van de volgende tranche aan steun die het land krijgt. De groeiende twijfel hierover zal de instemming van de nationale parlementen aan de steun voor Griekenland niet gemakkelijker maken.

De redding van Griekenland begint soms te lijken op de soap rond autobouwer Saab. Topman Victor Muller van Swedish Automobile (voorheen Spyker Cars) maakte deze week een kwartaalverlies van 224 miljoen euro bekend. Dat komt neer op een verlies van 112.600 euro per geproduceerde auto.

Nog belangrijker dan dit immense verlies is het ontbreken van geld in kas. De productie van Saab ligt al maanden stil en het bedrijf heeft geen geld om de ruim 3.000 werknemers te betalen. Het bedrijf heeft contracten gesloten met twee Chinese bedrijven, maar wacht nog altijd op de miljoenen die erbij horen, omdat de Chinese autoriteiten nog geen toestemming hebben gegeven. De bonden hebben Victor Muller tot maandag gegeven om een overbruggingskrediet te regelen. Ze zullen faillissement aanvragen als dat niet lukt.