TV Lab: treurige parade van fopprogramma's

Arnout Hauben, aangegord voor 'Weg naar Compostela' (Eén).

Als de twee eerste avonden van TV Lab (Nederland 3) representatief zijn voor het innovatief vermogen van de publieke omroep, dan moeten we ons zorgen beginnen te maken.

De kijkcijfers voor de proeftuin van nieuwe programma’s blijven dit jaar achter. Het hoogste waarderingscijfer op internet kreeg gisteren Caribbean Combo (VARA), een nogal conventionele registratie van een niet onaardige voorstelling door vier zwarte cabaretiers. Voor het overige waren het weer verborgen camera’s en in de werkelijkheid ingrijpende acteurs die de klok sloegen. Zelfs een educatief bedoelde gids voor sollicitanten, U hoort nog van ons (NTR), kon het niet zonder manipulatie en candid camera’s stellen.

Het onaangenaamste voorbeeld was Fuck the Parents (BNN), waarin een Marokkaanse acteur met blonde pruik en blauwe ooglenzen moest doorgaan voor de ideale aanstaande schoonzoon van ouders met een wrok tegen buitenlanders. Pas in de loop van de uitzending werd duidelijk dat hun dochter al twee kinderen had van een Algerijn, die het gezin voor de islam in de steek gelaten had. Nee, die ouders moesten nodig „gefuckt” worden.

Wat vooral opvalt in deze treurige parade van fopprogramma’s is de armetierige makelij. Zowel het niveau van het „acteren” als de vormgeving met uitleggerige voice-overs en een opgepimpte montage steekt bleek af bij de in een veel originelere jas gestoken programma’s van een Duits TV Lab aan het einde van de avond.

Verreweg de meest vernieuwende televisie van de week zag ik maandag zonder begeleidend geronk op de Vlaamse zender Eén. In feite was Weg naar Compostela zelfs een herhaling, dat wil zeggen een nieuwe montage tot acht lange afleveringen van een reeks items in Man bijt hond, het veel betere (want minder minzame) Belgische origineel van de NCRV-serie over „gewone mensen”.

Verslaggever Arnout Hauben maakte te voet een pelgrimsreis van Brussel naar Santiago de Compostela, alleen en zonder cameraploeg, maar met opnameapparatuur. Hij slaapt in bejaardenhuizen of jeugdherbergen en voert onderweg gesprekjes met wie hij tegenkomt: een volkstuinder met een kunstbeen, een hengelende vader en zoon, twee meisjes van plezier.

Het is nauwelijks een origineel idee te noemen, maar de uitvoering is in alle simpelheid briljant. Nog beter is de montage en de vormgeving. We horen alleen het originele geluid of de muziek die Hauben op dat moment op zijn iPod beluistert. Commentaar en sfeermuziek ontbreken weldadig.

De montage is soms razendsnel, als er een flinke afstand moet worden overbrugd, dan weer in pelgrimstempo. Tekeningen van het landschap en interviews met wandelaars naar Compostela die hem voorgingen, zorgen voor de interpunctie. Het is van een oneindig raffinement, als je het vergelijkt met wat dan ook in TV Lab.