Surveilleren is oorlog voeren

De Nederlandse trainingsmissie is amper twee maanden geleden neergestreken in Kunduz, kent de weg er nog niet goed en rijdt daarom liever veilig rond in gepantserde Bushmasters. Maar nu al is er onduidelijkheid over de toekomstige resultaten van de politietraining.

Gaan de Afghaanse politieagenten zich na hun opleiding gedragen als ‘dienders’ of worden ze ingezet als paramilitairen in de oorlog tegen de Taliban? Deze kwestie is cruciaal voor de meerderheid in de Tweede Kamer, althans voor de fracties van GroenLinks en de ChristenUnie die de politietraining alleen steunden als het kabinet kon garanderen dat het geen verkapte voortzetting van de militaire missie zou worden.

Minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD) stelt dat de Afghaanse politie in Kunduz met de Nederlandse slag werkt: louter gericht op de civiele ordehandhaving dus. Een Afghaanse politiechef is minder stellig over zijn taakopvattingen na de training. De grens tussen defensieve en offensieve actie is zo dun dat er geen hard onderscheid kan worden gemaakt tussen ordehandhaving en oorlogvoering.

Welke waarheid doet het meest recht aan de werkelijkheid van Kunduz? Vermoedelijk de waarheid van de politiecommandant. Nog los van de burgeroorlog die er gaande is, het tribaal verdeelde Afghanistan heeft nooit civiele politie gekend. Zo’n apparaat is dus niet snel uit de grond te stampen. Dat wist de Kamer ook, toen ze in meerderheid met de missie instemde.

Maar dat weerhoudt de SP er niet van om een debat met de regering aan te vragen. Als het kabinet gaat „schuiven” omdat de aanvankelijke toezeggingen simpelweg niet kunnen worden waargemaakt, moet de missie voortijdig worden afgebroken, meent de linkse oppositiepartij.

De SP heeft hier politiek belang bij. Ze kan GroenLinks zo onder druk zetten om voet bij stuk te houden of te kijk zetten als quasi gedoogpartij die met de regering mee schuift.

Maar de regering moet zich niet laten meeslepen. Sterker, het begint potsierlijk te worden als ze zich in bochten blijft wringen om de indruk te wekken dat de politiemissie blijft sporen met de eisen die deze drie partijen hebben gesteld. De garanties waren bestemd voor binnenlands politiek gebruik. Het wordt tijd de buitenlandse realiteit te erkennen.

De politietrainers zijn ook primair om buitenlands politieke redenen naar Kunduz gezonden. Nederland wil zo zijn bondgenootschappelijke verplichtingen binnen de NAVO gestand doen. Terecht. Het woord is nu aan GroenLinks. Deze partij zal moeten kiezen: voor een naïef woordenspel of voor het belang van de NAVO. Het laatste zou het dapperste zijn.