Rust voor Mariko Peters terwijl zwijgende fractie de hei op gaat

GroenLinks spreekt deze week over de strategie. Over de affaire-Peters wordt het liefst gezwegen. In de provincie voelt men de pijn. „Verschrikkelijk jammer.”

Een echte vakantie had ze niet gehad, zei Jolande Sap bij terugkomst in Nederland begin deze week. „Een soort werkkamp.” En een adempauze zit er niet in voor de fractievoorzitter van GroenLinks. Morgen en overmorgen komt haar tienkoppige fractie bijeen tijdens twee ‘strategiedagen’.

Eén onderwerp ontbreekt opvallend op de agenda: de kwestie-Mariko Peters. In de fractie is maandag afgesproken de zaak te laten rusten. Verder discussiëren heeft weinig zin nu Sap al in het openbaar heeft gezegd dat Peters Kamerlid blijft en haar portefeuille behoudt.

Sap verscheen op televisie, maar het in opspraak geraakte Kamerlid zelf werd door de partij afgeschermd van de buitenwereld. Toen deze week ophef ontstond over de politiechef van de Afghaanse provincie Kunduz, traden Kamerlid Ineke van Gent en voorlichter Anita de Horde naar buiten met Kamervragen. Deze vragen werden officieel gesteld door Peters, blijkt uit de schriftelijke weergave, maar voor de buitenwereld bleef dat onopgemerkt. Gevraagd naar een reactie van Peters, zei voorlichter De Horde dat Peters deze week „rust” krijgt.

Peters raakte deze zomer in opspraak na beschuldigingen van belangenverstrengeling omdat zij mogelijk haar partner zou hebben bevoordeeld. Haar vorige werkgever, Buitenlandse Zaken, pleitte haar na een onderzoek vrij van belangenverstrengeling maar vond wel dat ze de gedragscode van het departement geschonden had.

Hoe zeer de kwestie de partij wordt aangerekend door kiezers valt moeilijk te zeggen. In een peiling van Maurice de Hond daalde GroenLinks één zetel na de ophef, maar bij onderzoeksbureau Synovate bleef de partij in zeteltal gelijk. Maar het imago van de partij kreeg zeker een deuk. Naar buiten toe houden Tweede Kamerleden zich stil, maar binnenskamers is er kritiek. De partij had eerder op de aantijgingen over belangenverstrengeling moeten reageren. Juist GroenLinks – dat zich graag laat voorstaan op integriteit en zuiver handelen – moet verschoond blijven van elke schijn van belangenverstrengeling, menen fractieleden. Afgelopen maandag is door Kamerleden gesproken over de portefeuille van Peters. Zij voert nog steeds het woord over Buitenlandse Zaken, terwijl haar door dat departement verweten wordt de gedragscode te hebben geschonden.

Peters houdt zich stil, evenals de Kamerfractie. Voor Eerste Kamerleden van GroenLinks geldt hetzelfde. Sommigen willen niet „in de media reageren” (Margreet de Boer), anderen zeggen zich „eerst inhoudelijk te willen laten bijpraten”, zoals Ruard Ganzevoort.

Maar buiten de Haagse politiek zijn GroenLinksers minder zwijgzaam. Met verbazing hebben ze in de zomer gekeken naar het optreden van de partijleiding toen de eerste berichten over Peters naar buiten kwamen. Hun verwijt treft vooral de partij, niet zozeer Mariko Peters, die ze zonder uitzondering „een goed Kamerlid” noemen, al voegen sommigen toe: „Ik zou het zelf niet zo gedaan hebben.” Titia van Leeuwen, fractievoorzitter van GroenLinks in de provincie Noord-Holland, meent dat de partij de ophef over zichzelf heeft afgeroepen. „Je moet dit niet uit de pers proberen te houden, dat maakt alleen maar tegenkrachten los. Er is door de partij angstig op gereageerd, zwijgen is fout.”

Marijke Kleijweg, Statenlid in Zuid-Holland: „Het was beter geweest als er sneller een reactie was gekomen.” En ook Gabrielle van Dinteren, fractievoorzitter in de provincie Drenthe, vindt dat de partij „meteen openheid” had moeten geven. Er is ook kritiek op het snelle besluit om Peters het woordvoerderschap te laten behouden. Van Leeuwen: „Mariko is slachtoffer van het gedoe van de partij. Een andere functie zou een oplossing zijn, dat was in elk geval naar de buitenwereld een goed signaal geweest.” En waarom is het woordvoerderschap haar niet tijdelijk uit handen genomen? Bas van Nugteren, fractievoorzitter GroenLinks provincie Utrecht: „Dat haar op dit moment het woordvoerderschap ontnomen moet worden, daar kan ik het wel mee eens zijn, maar structureel gaat mij te ver.”

Verschillende politici verwijzen vaak naar het profiel van hun partij. GroenLinks „heeft ambities” op het terrein van zuiver politiek bedrijven. Dat maakt deze kwestie volgens GroenLinksers ook zo „pijnlijk” en „verschrikkelijk jammer”.