Poetin gunt olie onder Karazee aan Amerikanen

Exxon Mobil mag zich samen met Rosneft storten op olie-exploratie in de Noordelijke IJszee. Dat gebied is een van ’s werelds laatste grote oliewingebieden.

Boorplatform van Rosneft in Siberië. Rosneft en Exxon gaan samen zoeken naar olie in de Karazee. Foto Bloomberg An oil drilling platform operated by OAO Rosneft stands in the Vankor oil field in Siberia, Russia, in this undated handout photo released to the media on Monday, May 16, 2011. BP Plc is seeking to agree on a buyout of its billionaire partners in TNK-BP, Russia's third-largest oil producer, as a planned share swap with state-controlled OAO Rosneft expires today, said people with knowledge of the talks. Source: OAO Rosneft via Bloomberg EDITOR'S NOTE: EDITORIAL USE ONLY. NO SALES Bloomberg

’s Werelds grootse oliebedrijven lonkten er de afgelopen maanden naar, inclusief Shell. Maar het is Exxon Mobil dat een lucratieve deal binnensleept voor de exploratie van een deel van de Russische Noordelijke IJszee, een gebied waar zich vermoedelijk grote voorraden olie en gas bevinden.

Gisteren sloot de Amerikaanse oliegigant een overeenkomst ter waarde van 3,2 miljard dollar voor exploratie van de Karazee met Rosneft, het Russische staatsoliebedrijf. Dat gebeurde in de Russische badplaats Sotsji, onder toezicht van de Russische premier Vladimir Poetin en vicepremier Igor Setsjin, bijgenaamd de ‘energietsaar’. Onder de deal gaat Exxon met Rosneft ook naar olie zoeken in de Zwarte Zee.

Tot een paar maanden geleden was het nog de Britse oliemaatschappij BP die met Rosneft naar olie zou gaan zoeken in de Karazee. Maar begin dit jaar ketste die deal onverwachts af. De Russische aandeelhouders van BP’s joint venture in Rusland, TNK-BP, gingen niet akkoord. Daarna verkende Rosneft de samenwerkingsmogelijkheden met andere westerse olieconcerns. Zo werden onder meer gesprekken gevoerd met Shell. Shell-directeur Peter Voser was in mei in Moskou, bij Setsjin.

De Exxon-Rosneft deal laat zien dat westerse oliemaatschappijen grote interesse hebben voor het Arctische gebied. Dat wordt gezien als een van de laatste, grotendeels onontgonnen wingebieden op aarde. Er zouden zich significante voorraden bevinden. Volgens Poetin bevat de Karazee alleen al ruim 36 miljard vaten olie, genoeg om vijf maanden aan de wereldwijde vraag te voldoen.

Doorgaans zijn westerse oliemaatschappijen terughoudend met zaken doen in Rusland, vanwege het slechte investeringsklimaat. Shell verkocht onder druk van het Kremlin in 2006 de helft van zijn belang in het Siberische olieproject Sachalin aan Gazprom. Vrijwel hetzelfde deed BP een jaar later in Kovikta.

Voor Rusland is de ontginning van de Arctische Zee eveneens van groot belang. De olieputten op het vasteland raken op. De Russische economie draait vrijwel volledig op de olie-industrie. De behoefte aan westerse technologie is groot, aangezien Rusland die zelf niet kan ontwikkelen.

Opvallend aan de deal is dat Rosneft geen aandelen van Exxon krijgt. Dat was wel het geval bij de deal met BP. In ruil voor de toegang tot de Russische oliereserves krijgt Rosneft aandelen in tenminste zes Exxon-projecten, onder meer in Texas en in de Golf van Mexico. Aangenomen wordt dat Rusland in deze projecten vooral wil leren van de technologie die wordt gebruikt.

Volgens Poetin zal de totale investering op kunnen lopen tot 500 miljard dollar. Bronnen bij Exxon spreken daarentegen van enkele tientallen miljarden dollars.

    • Chris Hensen
    • Michel Krielaars