Hier ben je even in mijn hoofd

Deze zomer zijn weer honderden kunstenaars en vormgevers afgestudeerd. Een serie over de hoogtepunten.

Vandaag Frank van Valderen uit Maastricht.

Een moderne centaur dirigeert een auto die krijtstrepen trekt over het parkeerdek. Foto Frank van Valderen

Je moet maar durven. In de verlaten fabriek, waar de Maastrichtse examenexpositie toch al wat rommelig was gehuisvest, je video’s presenteren in een kale ruimte voorbij een lege hal.

Toch pakte Frank van Valderen (28) je daar meteen met zijn bijdrage aan een gefilmde marathonperformance van afstudeerders van de afdeling Autonome Kunst. Bizar is hij als half mens, half auto – een moderne centaur – die in een parkeergarage door een megafoon kreten slaakt en zo andere auto’s dirigeert die krijtstrepen trekken over het parkeerdek.

Geen idee wat het betekent, maar aan het denken zet het wel. Pas veel later dringt het door dat de film ter plekke is gemaakt. De auto’s en de centaur reden hier door deze lege ruimte. De krijtstrepen staan warempel nog op de vloer.

De expositie van de afdeling Autonoom van de Academie Beeldende Kunsten Maastricht is in het oude schoolgebouw in het centrum van de stad. Omdat de meeste van de veertien studenten installaties maken, was de toegewezen zaal in de Decor-fabriek niet geschikt. Daar hebben ze wel een twaalf uur durende performance gegeven waarbij ze reageerden op elkaars werk.

Ook in het academiegebouw maakt Frank van Valderens presentatie de meeste indruk. Voorbij twee zwarte gordijnen begint een andere wereld. Rotsblokken hangen aan het plafond. Een witte ronde maan met komeetinslagen hangt centraal in de ruimte. Langs de muren is leven ontstaan. Op een bodem van een laagje gebarsten klei wiegen tentakelige planten heen en weer.

„Je bent daar een beetje in mijn hoofd”, zegt Van Valderen. „Het is een droomachtige plek met dingen die niet kunnen en niet kloppen. Bomen bewegen meestal niet zonder wind. Mensen moeten loskomen, ze moeten beseffen dat alles mogelijk is. Mensen voelen zich erg beperkt door de omgeving en zichzelf. Maar iedereen kan alles worden en zijn wat hij wil.”

Daarom moet zulk werk als zijn maaninstallatie worden gemaakt, vindt Frank van Valderen. De bomen symboliseren leven, terwijl de gebarsten klei voor hem juist het gebrek aan leven symboliseert. De zwarte kometen en de witte maan spelen met het idee dat alles tot elkaar wordt aangetrokken. „De maan danst voortdurend om de aarde heen en is verantwoordelijk voor de getijden.”

De installatie is inmiddels opgeruimd. „De bomen heb ik nog. De maan heb ik weggegooid, die was te groot om te bewaren. Ik ben ook wel even klaar met de maan. Met een nieuwe installatie begin ik weer met een nieuw idee. Ik denk erover om landschappen met water te maken.”

Frank van Valderen gaat de komende twee jaar aan zijn portfolio werken en wil op kleine kunstpodia en festivals dingen doen. In september treedt hij waarschijnlijk op met zijn ‘poppenkasttheater’.

„Toevalstheater, heel abstract”, volgens Van Valderen. En hij wil meer met geluid gaan werken. „Zodat mijn installaties nog krachtiger worden. En ik wil een script schrijven voor een video met acteurs én abstracte dingen.”

Voor meer informatie zie: www.abkmaastricht.nl

    • Dirk Limburg