Het Kronos Effect

Kronos, de eindbaas van het universum volgens de Griekse mythologie, werd gewaarschuwd door het Orakel van Delphi dat een van zijn kinderen hem in de toekomst van de troon zou gaan stoten. Met andere woorden: Kronos had een probleem. Op een gegeven moment raakte zijn vrouw zwanger, en in een poging zijn macht te behouden, wachtte hij tot het kind was geboren, om het vervolgens op te eten. Toen zijn vrouw vervolgens weer zwanger werd, at hij opnieuw zijn eigen kind op. En opnieuw. En opnieuw. En daarmee is Kronos een groot voorbeeld voor moderne technologiebedrijven.

Schrijver Tim Wu stelt in zijn boek The Master Switch dat technologiebedrijven, als ze genoeg blijven innoveren, op een gegeven moment kunnen verworden tot succesvolle monopolist. Maar, zo zegt Wu, er komt altijd een moment waarop een kersverse monopolist zich meer bezig gaat houden met het verdedigen van zijn monopolie, dan met het maken van betere producten. Op dat kritische moment stopt het bedrijf met innoveren, en begint het met het kapotmaken van betere producten om macht te behouden. Deze truc, het verorberen van je potentiële concurrenten terwijl ze nog jong zijn, noemt Wu het „Kronos Effect”.

In allerlei industrieën is het Kronos Effect voelbaar. In de muziekindustrie, de uitgeverswereld, bij kranten en televisie maakt men zich grote zorgen om macht te verliezen (als ze het niet al kwijt zijn). Afdelingen vol advocaten en lobbyisten worden opgetuigd om de monopolist te beschermen tegen innovatie van buiten. Het is het Kronos Effect in bedrijf.

Een belangrijke manier om de verstommende behoudendheid van het Kronos Effect tegen te gaan, is door sneller te innoveren dan monopolisten kunnen slopen. Zogenaamde ‘startup incubators’ bieden technologieondernemers kennis, ervaring, een netwerk en bakken met geld om Facebook en Google van de troon te stoten. De bekendste incubator is Y Combinator, een fenomeen dat is uitgegroeid tot een soort X Factor voor programmeurs. Na een strenge selectieprocedure mogen enkele tientallen teams een aantal maanden bouwen aan een baanbrekende website of dienst. Aan het eind van de rit presenteren de deelnemers hun ideeën aan een zaal vol investeerders die klaar zitten met hun chequeboekjes.

Vorige week hield Y Combinator hun tweejaarlijkse demonstratiedag in Silicon Valley. 63 teams toonden diensten die de gevestigde orde moeten slopen. En overal in de Valley schieten incubators als Y Combinator uit de grond.

Je kunt concurrenten opeten zoveel je wilt, maar een constante nieuwe stroom aan ambitieuze jonge technologieondernemers in de Valley zal blijven programmeren. Bij demodagen als die van Y Combinator is de innovatie oorverdovend. En dat is het moment waarop monopolisten vallen.

    • Alexander Klöpping