Centrale bank alarmeert Rome

De Italiaanse centrale bank heeft gisteren gewaarschuwd dat de regering niet minder mag bezuinigen dan de 45,5 miljard euro die eerder deze maand is afgesproken. De bank reageerde op het besluit van premier Berlusconi maandag om een belastingverhoging voor rijkere inwoners terug te draaien en om lagere overheden te ontzien bij bezuinigingen.

Berlusconi kondigde de bezuinigingen ruim twee weken geleden af, bovenop de 48 miljard euro over drie jaar waartoe een maand eerder al was besloten. De extra maatregelen kwamen in grote haast tot stand onder druk van de Europese Centrale Bank (ECB), die had toegezegd Italiaanse staatsobligaties op te kopen, om de opgelopen rente naar beneden te krijgen. In die periode werd gevreesd dat Italië in een vergelijkbare crisis als Griekenland zou kunnen belanden. De ECB eiste in ruil voor de ingreep dat het Italiaanse begrotingstekort in 2013 zou zijn teruggebracht tot nul, een jaar eerder dan bij de eerste bezuinigingsronde was voorzien.

Een van de extra maatregelen was een belastingverhoging van 5 procent gedurende de komende drie jaar voor Italianen die meer dan 90.000 euro verdienen, en 10 procent voor inkomens boven 150.000 euro. Dit leidde tot woede van bedrijven en vakbonden, die vonden dat belastingbetalers werden gepakt, terwijl er volgens hen veel gedaan kan worden tegen belastingontduiking door zelfstandigen. Deze belastingverhoging is nu geschrapt. Bezuinigingen voor lagere overheden, die volgens het oorspronkelijke plan flink zouden moeten inleveren, worden versoepeld.

In plaats daarvan worden de jaren die Italianen op de universiteit of in het leger hebben doorgebracht niet langer meegeteld als arbeidsverleden, waardoor velen later met pensioen kunnen. Economen vrezen dat er ondanks deze maatregelen een gat van minstens 4 miljard euro overblijft.

Er is veel kritiek op het gebrek aan duidelijkheid over de nieuwe plannen. Zo is er veel onbekend over de versoepeling voor lagere overheden. Onderdirecteur van de centrale bank Ignazio Visco zei gisteren in het parlement dat het totale bedrag aan bezuinigingen „niet mag worden verminderd” en dat Italië nog altijd risico loopt op een fase van economische stagnatie. Hij waarschuwde dat de economische groei dit jaar op minder dan 1 procent kan uitkomen en volgend jaar nog lager kan zijn, waardoor het moeilijker wordt om het begrotingstekort weg te werken.

De bezuinigingen moeten nog worden goedgekeurd door beide kamers van het parlement. De regering wil het pakket uiterlijk 18 september kunnen vastleggen.