Nooit excuses, nooit jezelf verantwoorden

Dick Cheney speelde een grote rol bij de invasies in Irak en Afghanistan. Zegt de oud-vicepresident van de VS. Zijn autobiografie toont de Cheney die we kennen: zelfverzekerd en compromisloos.

This book cover image released by Threshold Editions shows "In My Time: A Personal and Political Memoir," by Dick Cheney with Liz Cheney. The book is scheduled for release on Aug. 30, 2011. (AP Photo/Threshold Editions) AP

Geen excuses, geen gevoelens van spijt. Dick Cheney, vicepresident onder George W. Bush, verdedigt in zijn vandaag verschenen autobiografie nog steeds door Amerika gehanteerde ondervragingsmethoden als waterboarding, die mensenrechtenorganisaties omschrijven als marteling. Cheney spreekt liever van ‘verbeterde ondervraging’.

De autobiografie, waaruit de Wall Street Journal vandaag fragmenten publiceerde, laat Cheney zien zoals we hem kennen. Zelfverzekerd en compromisloos. Het past binnen de Cheney-doctrine: nooit excuses aanbieden, nooit jezelf verantwoorden.

Volgens Cheney zijn meerdere aanslagen verijdeld door informatie die de CIA met de ‘verbeterde technieken’ loskreeg van strijders van Al-Qaeda en de Talibaan. Zo kregen de Amerikanen onder anderen Khalid Sheikh Mohammed te pakken. Het brein achter de aanslagen van 11 september bekende op zijn beurt nieuwe terreurplannen. Neerstortende vliegtuigen op Londen en de Amerikaanse westkust zijn zo voorkomen, schrijft Cheney.

Wie Cheney ooit heeft dwarsgezeten , krijgt een schrobbering in In My Time. Zoals mede-Republikein John McCain, vanwege zijn „schadelijke” campagne tegen de ondervragingstechnieken. Ook op zijn eigen collega’s van destijds heeft Cheney fikse kritiek. Minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice was zo naïef om een nucleair verdrag te willen sluiten met Noord-Korea.

En zelfs Bush krijgt een veeg uit de pan. Het was onverstandig van Bush om af te zien van het bombarderen van een kernreactor in de woestijn van Syrië, zoals Cheney had voorgesteld. Cheney schrijft dat schurkenstaten als Syrië en Noord-Korea alleen gevoelig zijn voor de harde hand. „Als onze vijanden begrijpen dat we (…) militaire macht zullen gebruiken indien nodig, zullen ze meer bereid zijn om zaken te doen aan de onderhandelingstafel.”

Cheney eist en passant een belangrijke rol voor zichzelf op in het besluit tot de Amerikaanse invasie van Afghanistan en Irak. Hij was het, zegt Cheney, die na de aanslagen op de Twin Towers als eerste voorstelde om Afghanistan binnen te vallen. En hij was het die, samen met de president, inzag hoe gevaarlijk Saddam Hussein was en concludeerde dat de Irakese leider moest worden uitgeschakeld. „De veiligheid van ons land en onze bondgenoten eisten van ons dat we in actie kwamen.”

Cheney bevestigt met dit soort passages de overtuiging bij vriend en vijand dat hij grote invloed had op Bush. Cheney zag het vicepresidentschap niet als een ceremoniële functie en hij schroomde niet om Bush, onder wiens vader hij diende als minister van Defensie, onder druk te zetten. Darth Vader was zijn bijnaam in de pers, de kwaadaardige rechterhand van de keizer in Star Wars.

De vicepresident profiteerde er van dat hij, in tegenstelling tot Bush, een politieke insider was in Washington. Cheney begon ooit als stagiair in het Congres, werkte in het Witte Huis onder Ford en Nixon en groeide uit tot een invloedrijk lid van het Huis van Afgevaardigden. Hoe het politieke spel werkt, wist hij als een van de besten.

Cheney voedt met zijn autobiografie de overtuiging van mensenrechtenorganisaties dat hij moet worden aangeklaagd wegens marteling. Human Rights Watch concludeerder eerder dit jaar dat Cheney het brein was achter illegale detentiecentra en waterboarding. De organisatie wil een onderzoek naar Cheney. En naar Bush.

    • Ykje Vriesinga