Hebben eeneiige tweelingen zelfde DNA?

Op de radio horen Daan Westerink en dochter Noa (10) dat een moordzaak is opgelost. DNA van de verdachte komt overeen met sporen op het slachtoffer. Noa vraagt zich af: „Stel dat deze man de helft van een eeneiige tweeling is. Hoe weten ze dan zeker dat hij de dader is, en niet zijn broer?”

„Met de huidige DNA-technologie kunnen we dat niet zeggen”, zegt Ate Kloosterman, hoogleraar forensische biologie en wetenschappelijk onderzoeker bij het Nederlands Forensisch Instituut in Den Haag (NFI). „Aan de hand van biologische sporen op de plek van een misdrijf, zoals bloed, speeksel en sperma, maken we een DNA-profiel. Dat is bij eeneiige tweelingen exact hetzelfde.”

Hoewel het DNA-profiel van eeneiige tweelingen met de huidige technologie niet te onderscheiden is, is hun DNA niet per se identiek. Dat bleek drie jaar geleden uit internationaal onderzoek. DNA kan veranderen en leiden tot subtiele verschillen. De verandering is het gevolg van foutjes bij het kopiëren van DNA tijdens de celdeling. Stukken DNA missen of zijn juist vaker gekopieerd.

„De verschillen zijn ontzettend lastig aan te tonen”, zegt forensisch bioloog Kloosterman. „In het onderzoek werd gebruikgemaakt van ‘vers’ biologisch materiaal, van beide tweelingen. Het DNA in bewijsmateriaal is meestal van slechtere kwaliteit, het is opgedroogd of afgebrokkeld. Bovendien heb je monsters van beide tweelingen nodig. Dat ontbreek bij misdaden vaak.”

Daarom moet ander bewijs (nu) nog de doorslag geven als een eeneiige tweeling bij een misdaad betrokken is. Kloosterman: „Als een geverfde haar wordt gevonden waarvan het DNA matcht met dat van een tweeling, kijken we welke helft van de tweeling zijn haar verft.” Bovendien kunnen eeneiige tweelingen wel aan de hand van hun vingerafdrukken van elkaar worden onderscheiden. Maar DNA alleen, geeft geen uitsluitsel. Zo werd twee jaar geleden voor 5 miljoen euro aan juwelen en horloges gestolen uit KaDeWe, een groot warenhuis in Berlijn. De politie vond sporen op een achtergebleven handschoen. Het DNA leidde naar een 27-jarige eeneiige tweeling. De twee verdachten moesten individueel schuldig worden bevonden, maar het DNA gaf geen uitsluitsel. De politie kon niet anders dan de broers vrijlaten.

Simon Blok

    • Simon Blok