Tv is herhalen? Nu even niet

TV Lab brengt weer nieuwe, experimentele formats.

‘Weg van Nederland’ lijkt bijvoorbeeld een hoax. Of wordt ook deze pilot straks een wekelijks tv-programma?

Met een leeg A4’tje in zijn handen stond Roek Lips drie jaar geleden voor een zaal vol programmamakers. De netmanager van Nederland 3 had een plan voor vernieuwing op televisie en het blanco vel was de briefing. Omdat het strak geformatteerde programmaschema van de NPO normaal gesproken weinig ruimte laat voor experiment, stelde hij voor een week lang alleen maar nieuwe tv-programma’s uit te zenden, waarbij niets van tevoren vaststaat.

Het resultaat: TV Lab. Vanavond begint de derde editie. Tot en met vrijdag toont Nederland 3 ’s avonds vierentwintig nieuwe televisieformats. Het publiek mag meebepalen welke programma’s kunnen blijven.

Een kanshebber is Rambam van de VARA, dat vorige week al veel aandacht kreeg omdat Harry Mens daarin als presentator van het programma Business Class beduveld wordt door een nepondernemer die een trui van koeienmest komt aanprijzen. De makers willen aantonen dat je in het programma van Mens alles kunt verkopen, zelfs stront.

Ook het format Weg van Nederland (VPRO) veroorzaakt ophef nog voordat het is uitgezonden: in een quiz met jonge uitgeprocedeerde asielzoekers ontvangt de kandidaat die het meest van Nederland weet 4.000 euro om mee te nemen naar het land van herkomst.

Op internet wordt al druk gespeculeerd dat het programma een hoax zou zijn, in de voetsporen van BNN’s Grote Donorshow. Presentator Waldemar Torenstra ontkent dat in Shownieuws: „Het is gewoon een spelshow met leuke mensen. Dat de ondertoon is dat zij het land uit moeten is hard, maar zo is het leven.”

Andere TV Lab-programma’s zijn Fuck the parents van BNN, waarin ‘ongewenste’ vriendjes en vriendinnetjes incognito meegaan naar de schoonouders, en Take Ten (VPRO) waarin Clairy Polak in tien minuten een actueel fenomeen onderzoekt.

Ook de STER experimenteert mee: de reclameblokken tijdens de TV Lab-avonden worden gevuld met vernieuwende reclame. En het TV Lab-programma van vanavond, Truman, is niet bedacht door gewone tv-makers, maar door kijkers.

Vorig jaar kreeg de helft van de formats later in het seizoen reguliere zendtijd. Zoals Ze is van mij en De tiende van Tijl (vanaf 7 september wekelijks op Nederland 3): beide programma’s komen voort uit TV Lab 2010.

„Normaal gesproken ben ik als netmanager terughoudend met vernieuwing”, vertelt Lips. Volgens hem zijn vaste patronen een belangrijk onderdeel van televisie en moet je daarom niet te veel veranderen. „Maar als je van experimenteren een speciaal evenement maakt, werkt het wel.”

Het concept roept in het buitenland veel interesse op. Duitsland, Slovenië en België hebben deze week ook een TV Lab op de buis en wisselen programma’s uit met Nederland. Volgend jaar moet die samenwerking worden uitgebreid naar twaalf Europese landen. In oktober krijgt Lips anderhalf uur het podium op de televisiebeurs in Cannes om over TV Lab te spreken. Het lege A4’tje neemt hij mee.

    • Adinda Akkermans