Premier Japan vindt zichzelf een kleurloos visje

De rustige, conservatieve Yoshihiko Noda is sinds vandaag premier van Japan. Hij moet het land opbouwen en de verdeeldheid binnen zijn partij oplossen.

Finance Minister Yoshihiko Noda, center, bows as he is congratulated by outgoing Prime Minister Naoto Kan upon his election as the new leader of the Democratic Party of Japan at a voting by the party lawmakers in Tokyo Monday, Aug 29, 2011. Japan's ruling party elected Noda as its new chief Monday, paving the way for him to be the next prime minister and inherit the daunting task of recovering from the huge tsunami and nuclear crisis. Applauding at left is former Foreign Minister Seiji Maehara, one of four contenders of Noda. (AP Photo/Koji Sasahara) AP

De nieuwe premier van Japan, Yoshihiko Noda (54), heeft zichzelf omschrevenals een bermpje, een zandkleurig visje dat geen prijzen zal winnen voor zijn schoonheid, zoals een goudvis.

De rustige, conservatieve Noda, die bekendstaatom zijn droge humor, werd vandaag verrassend door 398 parlementsleden van de regerende Democratische Partij van Japan (DPJ) gekozen tot nieuwe partijleider. Omdat de Japanse Tweede Kamer de premier kiest, wordt de leider van de regerende partij automatisch de premier.

Zijn eerste opgave is een einde te maken aan de grote verdeeldheid binnen zijn partij. Anders wacht hem eenzelfde lot als zijn voorganger Naoto Kan en verschillende voorgangers, die als gevolg van de interne onenigheid amper een jaar regeerden.

In zijn toespraak sprak Yoshihiko Noda, die de afgelopen maanden minister van Financiën was, de hoop uit dat hij een eind aan de verdeeldheid binnen de partij kan maken.

Met een woordspeling op zijn naam vroeg hij zijn medepartijleden ‘No Side’, geen partij, te kiezen. Slaagt Noda daar niet in, dan presideert hij mogelijk over de versplintering van zijn geliefde DPJ-partij.

Hoewel hij als minister van Financiën agressief in de markt ingreep toen de yen te hard steeg, komt Noda allesbehalve offensief over. Zo wil hij samenwerken met de oppositie , maar hij zei vandaag dat hij eerst zal werken aan het scheppen van een vertrouwensband met de oppositie. Zelfs LDP-president Tanigaki schijnt in het verleden een compliment over het karakter van Noda gemaakt te hebben.

Meer dan een keuze voor specifiek beleid is de overwinning van Noda een keuze tegen de machtige voormalige DPJ-leider Ichiro Ozawa, en daarmee een overwinning van facties die tegen Ozawa zijn. Noda versloeg de kandidaat van Ozawa. Ozawa heeft, ondanks zijn schorsing eerder dit jaar wegens een aanklacht voor fraude, nog altijd veel invloed in de DPJ. Noda’s verkiezing van vandaag toont dat die macht tanende is.

Noda komt uit een arm plattelandsgezin en studeerde politieke wetenschappen en economie aan de Waseda Universiteit in Tokio. In 1987 werd hij voor het eerst als parlementslid gekozen. Toen de DPJ de verkiezingen in 2009 won, werd Noda onderminister van Financiën. Negen maanden later zette premier Naoto Kan hem aan het roer. Hij is een bondgenoot van Kan en zal naar verwachting diens beleid voortzetten. Noda zal de samenwerking met de Verenigde Staten bestendigen, maar hij heeft geen interesse in meer buitenlandse invloed van Japan.

Zijn financiële achtergrond zal hij hard nodig hebben. Japan heeft de hoogste staatsschuld van alle ontwikkelde mogendheden en kampt met torenhoge schulden voor de herbouw van de door de tsunami verwoeste kust, en ontsmetting van radioactieve gebieden.

    • Kjeld Duits