Ook Obama heeft orkaan Irene zonder grote schade overleefd

In 2005 leed president Bush ernstige politieke schade door de chaos na orkaan Katrina.

Mede daarom werd orkaan Irene dit weekeinde zeer serieus genomen.

Na een nacht van orkaangeweld komt de Amerikaanse hoofdstad Washington op zondagochtend langzaam weer op gang. Mensen gaan na een dag binnenzitten weer naar buiten en nemen de schade op. Omgevallen bomen hebben tientallen auto’s beschadigd of verwoest, veel huizen hebben ’s nachts zonder stroom gezeten, hoosbuien hebben sommige straten onder water gezet. Maar een echte ramp, nee, dat was orkaan Irene niet.

Dagenlang zijn de inwoners van de Amerikaanse oostkust gewaarschuwd voor orkaan Irene, die dit weekend in een traag tempo voorbijtrok. Burgemeesters van de grote steden in het dichtbevolkte gebied riepen burgers op spullen in te slaan, genoeg om het drie dagen zonder water en stroom in eigen huis uit te houden. De Amerikaanse nieuwszenders berichtten alleen nog maar over de orkaan.

Meteorologen maakten vaak de vergelijking met orkaan Katrina, die in 2005 vanaf de Golf van Mexico een spoor van verwoesting aanrichtte in het zuiden van het land. Er vielen toen ruim 1.800 doden, onder meer door de enorme chaos die na de orkaan ontstond. De stad New Orleans overstroomde voor een groot deel, reddingsploegen hadden de grootste moeite om mensen te bereiken.

Irene kon deze keer in steden langs de kust voor een Katrina-effect zorgen, waarschuwden deskundigen. De orkaan stoomde nogal langzaam op naar het noorden en bleef daardoor lang hangen. De draaiende beweging die de orkaan maakte, stuwde massa’s zeewater in de richting van het vasteland. Inderdaad kwamen laaggelegen delen van New York gisteren onder water te staan, onder meer omdat de rivier de Hudson buiten haar oevers trad.

Toch vielen er deze keer geen 1.800, maar 20 doden. Onder de doden bevonden zich onder meer twee surfers in Florida, een man die een hartaanval kreeg toen hij zijn dak repareerde en een man in North Carolina die naar buiten was gegaan en door een vallende tak werd geraakt.

Irene trok zaterdag in de middag in North Carolina aan land. Tegen de verwachting in trok de orkaan hierna weer in de richting van de oceaan, waarna ze pas weer bij New Jersey, honderden kilometers verderop, aan land ging. Hierdoor zijn de oostkust de hevigste stormen bespaard gebleven. De orkaan zwakte bovendien in kracht af, waardoor Irene een tropische storm werd voordat New York bereikt was.

Bestuurders hadden, vermoedelijk met Katrina in het achterhoofd, de bevolking voorbereid op het ergste. President Barack Obama keerde terug naar Washington van zijn vakantieadres en hield een oproep aan de bevolking om voorbereidingen te treffen en, waar nodig, te vluchten. „Ik kan het niet nadrukkelijk genoeg zeggen”, aldus de president. „Als u in het spoor van deze orkaan woont, moet u nu voorbereidingen treffen. Wacht niet. Treuzel niet.”

Obama weet hoe de chaos na Katrina zijn voorganger, George W. Bush, in enorme politieke problemen bracht. Bush keerde pas na twee dagen terug naar Washington en kreeg veel kritiek op de chaotische hulpverlening. Volgens peilingen liep de populariteit van Bush schade op, al zagen de meeste mensen in Katrina vooral het falen van het hele politieke systeem, niet dat van één man. De burgemeester van New Orleans, de bestuurders van de zuidelijke staten, de regering in Washington – iedereen had de orkaan onderschat.

Obama kan zich in het jaar voor de presidentsverkiezingen niet het verwijt veroorloven laconiek met de dreiging om te gaan. Obama wacht een nek-aan-nekrace in het komende jaar met zijn nog onbekende Republikeinse uitdager. Wie de Republikeinen volgend jaar ook afvaardigen, een peiling van vorige week gaf aan dat alle serieuze kandidaten een goede kans maken Obama te verslaan. Het zou de president slecht uitkomen als zijn tegenstanders wapens in handen zouden krijgen om Irene te politiseren. Dat is tot nu toe nog niet gebeurd.

Van cynisme over ‘Washington’ of over lokale bestuurders was deze keer weinig te merken. Vrijwel alle inwoners aan de oostkust (circa 55 miljoen) namen de waarschuwingen van Obama en de burgemeesters Gray (Washington) en Bloomberg (New York) serieus. Vrijwel niemand waagde zich tijdens de stormen op straat, en een grote (en nooit eerder vertoonde) evacuatie in New York werd braaf uitgevoerd. Ook toen de orkaan minder sterk bleek dan vooraf gedacht, bleven de meeste mensen binnen na aandringen van Bloomberg. Irene bracht niet de verwijdering tussen bestuur en bevolking die Katrina destijds zichtbaar maakte. Het joeg ze eerder in elkaars armen. Voor een dag dan.