Na deze misser heeft zelfs Usain Bolt even niks te zeggen

De Jamaicaan Yohan Blake won de wereldtitel op de 100 meter sprint in 9,92 seconden.

Maar alle aandacht ging uit naar de diskwalificatie van de favoriet Usain Bolt.

De tweede start van de 100 meter sprint bij de WK atletiek, zonder Usain Bolt. De topfavoriet werd gediskwalificeerd na een valse start. Foto AFP Lane five sits empty after the disqualification of Jamaica's Usain Bolt for a false start as (L-R) France's Christophe Lemaitre, Jamaica's Nesta Carter, Jamaica's Yohan Blake, US sprinter Walter Dix, Saint Kitts and Nevis's Kim Collins and France's Jimmy Vicaut settle into the blocks again for the start of the men's 100 metres final at the International Association of Athletics Federations (IAAF) World Championships in Daegu on August 28, 2011. AFP PHOTO / ANTONIN THUILLIER AFP

Met een valste start aan legendevorming werken, zo had Usain Bolt het zich niet voorgesteld. De dubbel winnen, eerst op de 100 en 200 meter bij de WK in Daegu en dat staaltje herhalen bij de Zomerspelen volgend jaar in Londen, zo had de Jamaicaanse sprinter dat in zijn hoofd. Dan zou hij na zijn beide titels bij zowel de Olympische Spelen in Peking als de WK in Berlijn een ongeëvenaarde prestatie hebben geleverd. Maar ook Bolt is een mens. Ook hij kan te vroeg reageren op het startschot. Vooral tot ontsteltenis van zichzelf.

Er was geen twijfel mogelijk, er hoefde geen slowmotion op beeld aan te pas te komen, iedereen kon zien wie de valste start bij de 100-meterfinale had veroorzaakt. Bolt en niemand anders. En de Jamaicaan wist het zelf onmiddellijk. Het stadion was plotseling muisstil. Vertwijfeld trok hij zijn shirt uit, het trotse groen-geel van Jamaica, en smeet het op de grond. Hij liep naar de zijlijn en leek zijn hoofd bij voorkeur hard tegen het beton te willen beuken. De onaantastbare sprinter beperkte zich tot een klap tegen een willoze blauwe stadionmuur. Als frustratie ergens een gezicht heeft gekregen, was dat gisteren bij de gediskwalificeerde Bolt. Geen showtime. De grote man was even heel klein.

En voor één keer roerde Bolt ook niet zijn mond. Waar hij bij overwinningen de lefgozer uithangt, bleef ’s werelds beste sprinter na de grootste deceptie in zijn loopbaan stil. Verslaggevers die hem bijna om commentaar smeekten werden bruut afgesnauwd. „Jullie zoeken tranen? Nou, dat gaat niet gebeuren.” En weg was hij. Bolt was niet in de stemming om te praten.

Later legde hij alsnog een (schriftelijke) verklaring af. Maar ook daaruit bleek zijn ongeloof over hetgeen hem was overkomen. „Ik heb even niks te zeggen. Ik heb even de tijd nodig om deze teleurstelling te verwerken. Ik weet niet of ik vrijdag op de 200 meter start. Daar moet ik nog over nadenken.” En tot slot meldde de verklaring dat hij het atletendorp per auto had verlaten. Op weg naar? Rust, zeer waarschijnlijk.

Maar ook zonder Bolt ging het sprintleven verder. Mogelijk stemde de wereldtitel voor zijn landgenoot en trainingsmaat Yohan Blake hem milder. Natuurlijk had Blake geluk met eerst de dopingstraf voor Steve Mulling, daarna de afzegging van de geblesseerde Asafa Powell en vervolgens de diskwalificatie van Bolt. Maar desondanks, hij is een mooie winnaar. Blake is een Jamaicaans talent van nog maar 21 jaar die pas vijf jaar serieus aan atletiek doet. Hij had een carrière als cricketer voor ogen totdat hij zijn sprintkwaliteiten ontdekte.

Blake mist nog de uitstraling van Bolt, maar een tweederangs kampioen is hij allerminst. Blake heeft een persoonlijk record van 9,82 seconden en liep in Daegu als enige sprinter onder de tien seconden. Na 9,95 in de halve finale werd hij wereldkampioen in 9,92. Dat is zo’n drietiende seconde langzamer dan de tijden waarmee Bolt zijn titels pleegde te winnen, maar in Daegu goed genoeg voor zijn eerste grote titel.

Maar zo jong als Blake is kleeft er een dopingsmetje aan hem. De sprinter werd in 2009 betrapt op het pepmiddel hexanamine, een relatief onschuldig vergrijp waarvoor hij drie maanden werd geschorst. Hij voelt het overigens niet als een last. Kan schijnbaar gebeuren in een land waar de stimulerende middelen in ruime mate voorradig heten te zijn.

Op de persconferentie wilde Blake niet over dat besmette deel van zijn verleden praten. Zijn droom was uitgekomen en zijn vreugde daarover wilde hij wereldkundig maken. Daarin slaagde hij niet echt. De geest van Bolt bleef boven de persconferentie hangen. Ja, Blake was geschokt door de gebeurtenis, die hij in de naastgelegen baan meemaakte. Hij leefde mee met zijn trainingsmaat. Maar niet te lang, om geconcentreerd te blijven. Wat kon Blake eraan doen? Niets. Hij deed wat hij moest doen, zo hard mogelijk lopen. En de gouden medaille naar Jamaica brengen, het eiland waar volgens de Jamaicaanse sprinters de wereldtitel thuishoort. En om te voorkomen dat de Verenigde Staten alsnog hun finest moment zouden beleven. Want Blake realiseerde zich kort na Bolts diskwalificatie dat hij de eer van Jamaica moest hooghouden. En dat deed hij met verve, al had hij gelukt dat de Amerikaan Walter Dix een trage start had. Dix wist op de valreep nog wel Kim Collins van St. Kitts en Nevis achter zich te houden. Wat niet wegnam dat Collins, de wereldkampioen 100 meter van 2003, een historische prestatie leverde. Hij was de eerste 35-jarige medaillewinnaar op een WK.