Lees Dickens, en heel veel anderen

Brick Lane is een winkelstraat in het Londense East End, het epicentrum van de Bengaalse gemeenschap in Groot-Brittannië. Het is ook de titel van het debuut (2003) van Monica Ali, over een Bengaals meisje dat uitgehuwelijkt wordt aan een immigrant in Londen; een roman die vaak is vergeleken met White Teeth van de Jamaicaans-Britse Zadie Smith, waarin de Britse hoofdstad ook een belangrijke rol speelt. The Empire writes back, inderdaad; de multiculturele schrijvers hebben van Londen het afgelopen decennium weer een centrum van wereldliteratuur gemaakt.

De literaire bloeiperiodes van Londen, die begonnen in de zestiende eeuw toen Shakespeare van Stratford naar Londen verhuisde, volgen elkaar in snel tempo op. Vóór het Londen van de allochtone schrijvers was er het bruisende Londen van de jaren vijftig (met satirische humoristen als Kingsley Amis, Britse existentialisten als Iris Murdoch en Angry Young Men als John Osborne). En daarvoor was er het Bloomsbury van de jaren twintig (waar Virginia Woolf haar briljante modernistische roman uit 1925 Mrs. Dalloway situeerde), de mistige fin-de-siècle-stad van Oscar Wilde en Arthur Conan Doyle, en natuurlijk het Victoriaanse Londen van Charles Dickens (1812-1870).

Wie Londen wil leren kennen, moet Dickens lezen en dan vooral Bleak House (1852/’53), zijn feuilletonroman over de uitwassen van het Britse rechtssysteem, waarin een weesmeisje haar afkomst ontdekt te midden van sociaal onrecht en een voortslepende Londense erfeniszaak.

Dickens figureert vanzelfsprekend ook in London – The Biography (2001) van Peter Ackroyd, de schrijver-journalist die de meeste van zijn romans (bijvoorbeeld het spannende Hawksmoor uit 1985) en non-fictieboeken in zijn woonplaats situeert. Achthonderd overvolle pagina’s, met de geschiedenis van Londen van de druïden tot de 21ste eeuw.

Tot slot De verbeelding, misschien wel de mooiste Nederlandse roman die over Londen geschreven is. Of liever over het standbeeld van Lord Nelson, dat op zijn erezuil op Trafalgar Square mijmert over zijn leven en zijn liefde voor de overspelige Lady Hamilton. Een letterlijk fantastisch boek met vele perspectieven dat de auteur, wijlen Herman Franke, in 1999 de Generale Bankprijs opleverde.

Pieter Steinz