Hazare eet weer en strijdt verder

De bejaarde Anna Hazare dwong Indiase politici anti-corruptiewetgeving te beloven. Hij werd als volksheld onthaald, maar de wet moet er nog komen.

A young supporter, unseen, waves an Indian flag as Indian reform activist Anna Hazare, sits before breaking his fast in New Delhi, India, Sunday, Aug. 28, 2011. Hazare, whose protest galvanized the nation's anger against corruption ended his 12-day hunger strike Sunday after forcing Parliament to throw its weight behind his crusade. (AP Photo/Manish Swarup) AP

Grote opwinding, gistermiddag bij de tolpoort op de snelweg tussen New Delhi en de satellietstad Gurgaon. Tientallen politiejeeps staan links en rechts op de rijstroken geparkeerd. Mensen zwaaien met vlaggetjes. Daar komt Anna Hazare, de bejaarde activist (73) die India ruim twaalf dagen in zijn ban hield met zijn hongerstaking tegen corruptie. Hij ligt in een ambulance. Hij is lichamelijk verzwakt en moet op krachten komen.

Maar de rit naar het ziekenhuis is allesbehalve een droevige gebeurtenis. Het is een zegetocht. Zaterdagavond stemde het Indiase parlement „in principe” in met door Hazare geëiste strenge wetgeving tegen corruptie. Gisterochtend beëindigde hij daarop zijn spraakmakende hongerstaking, door een glas kokoswater met honing te accepteren van twee kleine meisjes.

De opluchting over de goede afloop is groot. Op Ramlila Maidan, een groot veld in het centrum van Delhi waar Hazare zijn actie voerde, werd gezongen en gedanst. Ook elders in het land gingen mensen de straat op om de overwinning van de volksdemocratie te vieren. Critici die betogen dat Hazare met zijn massabeweging de parlementaire democratie in gijzeling hield, lijken tot een minderheid bestempeld. Waarom is het verkeerd als het volk in verzet komt tegen de wijdverspreide corruptie en campagne voert voor betere wetten, vroeg Aamir Khan, een beroemde filmster die naar Ramlila Maidan kwam om Hazare persoonlijk te steunen.

Hazare zelf zei dat een slag is gewonnen, maar dat de strijd tegen corruptie nog lang niet is beslecht. Eerst moet de beloofde strenge wetgeving nog worden geschreven en door het parlement worden bekrachtigd. Centraal staat de benoeming van ombudsmannen die op centraal niveau en in de deelstaten corruptie aan de kaak moeten stellen. En dan volgt de praktische uitvoering ervan, altijd een heikel punt in India. Vandaar Hazare’s toevoeging dat hij zijn campagne tegen corruptie onverminderd zal blijven voeren.

Hazare wil zijn aandacht ook gaan richten op hervorming van het electorale systeem en de geldstromen bij verkiezingen aan banden laten leggen. Zaterdag zei hij dat er zo’n 150 volksvertegenwoordigers in het parlement zitten die worden verdacht van corruptie en andere misdaden. Dat was een sneer aan alle partijen, niet alleen voor de regerende Congrespartij, maar ook voor de oppositie. De kiezers zouden dergelijke „waardeloze” parlementariërs bij volgende verkiezingen niet opnieuw aan een zetel moeten helpen.

Hazare kreeg de afgelopen weken grote steun van de opkomende middenklasse. Maar juist die groep laat het bij verkiezingen doorgaans afweten. Het electorale speelveld is in handen van de traditionele partijen die kiezers aan zich binden met beloftes, overwegend omdat ze van een bepaalde bevolkingsgroep, kaste of geloof zijn. Als politici plaats moeten maken voor een nieuwe generatie van moderne en integere volksvertegenwoordigers, moet de middenklasse zich niet langer afzijdig houden van de parlementaire democratie, is de impliciete boodschap die Hazare ook heeft afgegeven.

Nu is eerst de politiek weer aan zet. Premier Manmohan Singh en alle parlementariërs weten wat hen te doen staat. Tv-zenders volgden het parlementaire debat en de onderhandelingen met ‘Team Anna’ zaterdag live, alsof het een cricketfinale betrof. De veelbetekenende overwinning van de campagnevoerders geeft politiek India een zeldzame kans om het breed gedragen gevoel tegen corruptie te vertalen in „een krachtige wet die een ommekeer teweeg kan brengen”, schrijft de krant The Hindu. Daarom moet ook volgens deze krant de komende maand druk worden uitgeoefend om te voorkomen dat de uiteindelijke wet een tandeloos instrument wordt.