Canon

Tripoli is ver weg, hier in China. Maar de opstandelingen, die net als elders in het Midden-Oosten via mobiele telefoons en het internet hun strijd begonnen, hebben onverwachte navolgers gekregen, een wereld van het geweld vandaan.

Niet dat het machtsmonopolie van de Chinese eenpartijstaat veel gevaar loopt, maar op kleinere schaal grijpen Chinezen wel degelijk naar hun telefoons – met camera – om hun beelden als belastend bewijsmateriaal op het web te plaatsen.

Op een districtsbureau van politie in Jiujiang aan de Yangtze in Zuidoost-China maken ze zich daar flink zorgen over. In gesprek met de hoofdcommissaris blijkt het optreden van de oude stempel, oftewel het ingrijpen met harde hand, niet meer van deze tijd. „Je moet ontzettend oppassen. Vroeger pakte je ze zo op”, zegt hij over ongehoorzame Chinese burgers. Maar tegenwoordig gaat het heel anders. „Voor je het weet word je gefilmd en krijg je een proces aan je broek.”

Pardon? In China? Het land van het korte lontje en de lange straffen? Maar het web liegt niet, de sociale media zijn een flinke domper op de buitengerechtelijke acties van het Chinese politieapparaat aan het worden. En overal stromen omstanders op mogelijk onrecht af om de politie met filmpjes en foto’s, die direct op het web verschijnen, om de oren te slaan. „Het publiek is er meteen bij. Als we tegenwoordig iemand inrekenen, moeten we de hele buurt afzetten tegen pottenkijkers. De andere helft van het arrestatieteam moet de omwonenden gedeisd houden en uitleggen waar we mee bezig zijn. Hele volksstammen worden opgetrommeld als ze onrecht vermoeden.”

De hoofdcommissaris laat me zijn eigen foto’s zien, want zijn mensen gaan tegenwoordig ook gewapend met een Canon op pad. „We moeten ons tegen alles en iedereen indekken.”

Bureau Jiujiang zucht eronder. Het nieuwe bewustzijn gaat ze duidelijk te snel. De stevig gewortelde dictatuur die China is, vertoont haarscheurtjes in de provincie. Dankzij het publieke oog, dat net als in het Midden-Oosten de kracht en de anonimiteit van het internet heeft ontdekt.

Floris-Jan van Luyn

    • Floris-Jan van Luyn