Bolt schrikt van zichzelf, hij blijkt een mens

Usain Bolt, de beste sprinter van de wereld, schakelde in de WK finale zichzelf uit door een valse start. Landgenoot Yohan Blake zorgde dat de gouden medaille toch naar Jamaica ging.

Met een valste start aan legendevorming werken, zo had Usain Bolt het zich niet voorgesteld. De dubbel winnen, eerst op de 100 en 200 meter bij de WK in Daegu en dat staaltje herhalen bij de Olympische Spelen van volgend jaar in Londen, zo had de Jamaicaanse sprinter het in zijn hoofd. Dan zou hij na zijn beide titels bij zowel de Spelen in Peking als de WK in Berlijn een ongeëvenaarde prestatie hebben geleverd. Maar ook Bolt is een mens. Zelfs hij kan te vroeg uit het startblok komen. Tot ontsteltenis van hemzelf.

Er was geen twijfel mogelijk, er hoefden geen vertraagde beelden aan te pas te komen, iedereen kon zien wie de valste start bij de 100-meterfinale had veroorzaakt. Bolt en niemand anders. De Jamaicaan wist het zelf ook onmiddellijk. Terwijl het stadion stilviel trok hij vertwijfeld zijn shirt uit, het trotste groengeel van Jamaica, en smeet het op de grond. Hij liep naar de zijlijn en leek zijn hoofd bij voorkeur hard tegen het beton te willen beuken. De onaantastbare sprinter beperkte zich tot een klap tegen een willoze blauwe stadionmuur. Als frustratie ergens een gezicht heeft gekregen, was dat gisteren bij de gediskwalificeerde Bolt. Geen showtime. De grote man was even heel klein.

En voor één keer roerde Bolt ook niet zijn mond. Waar hij bij overwinningen de lefgozer uithangt, bleef ’s werelds beste sprinter na de grootste deceptie in zijn loopbaan stil. Verslaggevers die hem bijna om commentaar smeekten werden bruut afgesnauwd. „Jullie zoeken tranen? Nou, dat gaat niet gebeuren.” En weg was hij. Bolt was niet in de stemming om te praten.

Later legde hij alsnog een verklaring af. Schriftelijk. Ook daaruit bleek zijn ongeloof over wat hem was overkomen. „Ik heb even niks te zeggen. Ik heb even de tijd nodig om deze teleurstelling te verwerken. Maar ik start op de 200 meter en 4x100 meter estafette.” En tot slot meldde de verklaring dat Bolt het atletendorp tijdelijk heeft verlaten. Op zoek naar rust, zeer waarschijnlijk.

Maar ook zonder Bolt ging het sprintleven verder. Mogelijk stemde de wereldtitel voor zijn landgenoot en trainingsmaat Yohan Blake hem milder. Natuurlijk had Blake geluk met eerst de dopingstraf voor Steve Mullings en Mike Rodgers, vervolgens de afzegging van de geblesseerde Asafa Powell en uiteindelijk de diskwalificatie van Bolt. Maar desondanks is hij een mooie winnaar. Blake is een Jamaicaans talent van nog maar 21 jaar die pas vijf jaar serieus aan atletiek doet. Hij had een carrière als cricketer voor ogen totdat hij zijn sprintkwaliteiten ontdekte.

Blake mist nog de uitstraling van Bolt, maar een tweederangs kampioen is hij allerminst. Blake heeft een persoonlijk record van 9,82 seconden en liep in Daegu als enige sprinter onder de tien seconden. Na 9,95 in de halve finale werd hij wereldkampioen in 9,92. Dat is zo’n drietiende seconde langzamer dan de tijden waarmee Bolt zijn titels pleegde te winnen, maar in Daegu goed genoeg voor de titel.

Maar zo jong als Blake is, er kleeft toch een dopingsmetje aan hem. De sprinter werd in 2009 betrapt op het pepmiddel hexanamine, een relatief onschuldig vergrijp waarvoor hij drie maanden werd geschorst. Hij voelt het overigens niet als een last. Kan schijnbaar gebeuren in een land waar de stimulerende middelen in ruime mate voorradig heten te zijn.

Op de persconferentie wilde Blake niet over dat besmette deel van zijn verleden praten. Zijn droom was uitgekomen en zijn vreugde daarover wilde hij wereldkundig maken. Daarin slaagde hij niet echt. De geest van Bolt bleef boven de persconferentie hangen. Ja, Blake was geschokt door de gebeurtenis, die hij in de naastgelegen baan meemaakte. Hij leefde mee met zijn trainingsmaat. Maar niet te lang, om geconcentreerd te blijven. Wat kon Blake eraan doen? Niets. Hij deed wat hij moest doen, zo hard mogelijk lopen. En de gouden medaille naar Jamaica brengen, het eiland waar volgens de Jamaicaanse sprinters de wereldtitel thuishoort.

Blake realiseerde zich kort na Bolts diskwalificatie dat hij de eer van Jamaica moest hooghouden en moest voorkomen dat de Verenigde Staten op het hoogste podium terugkeerden. Dat deed hij met verve, al had hij geluk dat Walter Dix traag startte. De Amerikaan wist op de valreep nog Kim Collins van St. Kitts en Nevis achter zich te houden. Wat niet wegnam dat Collins, wereldkampioen in 2003, een historische prestatie leverde: hij is de eerste 35-jarige medaillewinnaar op een WK.

    • Henk Stouwdam