Beste optie voor de Fed is wellicht nietsdoen

Beleggers in aandelen kunnen korte tijd teleurgesteld zijn geweest, maar Ben Bernanke had gelijk toen hij afgelopen vrijdag in zijn toespraak in Jackson Hole in Wyoming geen nieuwe monetaire versoepelingsmaatregelen aankondigde.

Afgezien van de overweging dat de Amerikaanse economie en de stagnerende banengroei er vermoedelijk weinig baat bij zouden hebben, heeft de voorzitter van de Federal Reserve (Fed, het Amerikaanse stelsen van centrale banken) te maken met tegenwind in het Federal Open Market Committee (FOMC, commssie van de Amerikaanse centrale bank die onder meer de rente vaststelt). Die zal ervoor zorgen dat de markten zich zullen richten op de septembervergadering van de commissie.

De beurskoersen waren enigszins gestegen op grond van de hoop dat Bernanke monetaire financiering zou aankondigen, zoals hij vorig jaar bij dezelfde gelegenheid ook had gedaan. Maar de meeste analisten hadden – terecht, naar gebleken is – het gevoel dat zijn opties beperkt waren. De laatste ronde van monetaire financiering, die bekendstaat als QE2 naar de Engelse term quantitative easing, was ook in de ogen van de voorstanders ervan bij de Fed van marginaal belang. En de belofte van de FOMC van 9 augustus – om de rente tot in 2013 op een ultralaag peil te zullen houden – is al bij drie van de tien leden van de commissie op bezwaren gestuit.

Een van de dissidenten, voorzitter Charles Plosser van de Philadelphia Fed, heeft zelfs een beetje het gras voor Bernanke’s voeten weggemaaid door vlak vóór de toespraak van de voorzitter te zeggen dat verdere monetaire versoepelingen de kwakkelende economie niet zouden helpen. Bernanke hield zich op de vlakte over het monetaire beleid, maar hij wees wel op de zwakte van het economisch herstel, sprak zijn zorgen uit over de werkloosheid op de langere termijn en opperde dat het begrotingsbeleid – en de manier waarop dat in Washington tot stand komt – verbetering behoeven.

Dat wil allemaal niet zeggen dat de Fed-voorzitter op een gegeven moment niet nog meer monetair wapentuig in stelling zal willen brengen. Maar het onderstreept wel de toenemende scepsis waarmee hij binnen de FOMC zelf wordt geconfronteerd – om maar te zwijgen van het Amerikaanse Congres. Dat kan verklaren waarom hij de volgende bijeenkomst van de commissie heeft verlengd met een dag: zij vergadert nu zowel op 20 als op 21 september. Deze commissie is waarschijnlijk een betere plek om beleid te formuleren dan Jackson Hole. Maar Bernanke moet ook zoveel mogelijk collega’s aan zijn zijde zien te houden.

Ook volgende maand zou het beste beleid wel eens nietsdoen kunnen zijn, zelfs als de Fed-voorzitter zelf graag meer zou willen doen. Hoe dan ook, nu er in de economie en op de markten een gebrek aan momentum is, is Bernanke er met zijn langverwachte toespraak in de bergen van Wyoming wellicht alleen in geslaagd de aandacht van de markten een paar weken af te leiden van het monetair beleid.

Richard Beales

Vertaling Menno Grootveld

    • Richard Beales