Psychologie en biologie hebben elkaar nodig

Illusraties Cyprian Koscielniak

Professor Derksen is niet gelukkig met de hedendaagse psychologie (Opinie, 18 augustus).

Het vak zou worden gegijzeld door hersenwetenschappers, omarmt de natuurwetenschappelijke manier van onderzoek doen en is overgeleverd aan de DSM-maffia. Kennis van het gezond verstand, dat bijvoorbeeld leert dat stress leidt tot een hartinfarct, wordt argwanend bekeken.

Het is waar dat de psychologie veel aandacht heeft voor hersenonderzoek, maar niemand zegt dat alleen hersenonderzoek ons iets kan leren over menselijk gedrag.

Het is ook waar dat de psychologie de natuurwetenschappelijke manier van onderzoek heeft omarmd.

Dit is terecht. Het is vrijwel de enige wijze waarop we kunnen toetsen of we ons niet vergissen. Neem het oordeel van het gezond verstand over hartziekten. Epidemiologisch onderzoek toonde aan dat depressie of een gevoel van uitputting ten gevolge van stress het risico op een hartinfarct aanzienlijk verhoogt. Laboratoriumonderzoek bevestigde dat het verband tussen stress en hartziekten ook biologisch aannemelijk is.

De kennis van het gezond verstand leek te worden bevestigd. Psychologen konden evenwel niet aantonen dat behandeling van depressie of van de gevoelens van uitputting de kans op een nieuwe hartziekte verkleint.

Het verband tussen stress en hartziekten bleek ingewikkelder dan gedacht. Zolang de psychologie het bewijs niet heeft geleverd, is argwaan terecht.

Het is tot slot niet waar dat de psychologie is overgeleverd aan een DSM-maffia. De nieuwe uitgave wordt voorbereid in open discussies. Wie wil, kan meedoen. Dat zou een maffia nooit doen.

A. Appels

Emeritus hoogleraar medische psychologie aan de Universiteit Maastricht

    • A. Appels