Brute kracht van vriendelijke reus

Teddy Riner, 2,04 meter lang en ruim 140 kilogram zwaar, is het uithangbord van het judo. Vandaag wil hij in Parijs zijn vijfde wereldtitel winnen, een record in de sport.

Teddy Riner, deze week dé Franse publiekslieveling op de WK judo in de Parijse voorstad Bercy. Foto Reuters French Judo 2009 world champion Teddy Riner (bottom right) signs autographs at the World Judo Championships in Paris August 25, 2011. REUTERS/Yves Herman (FRANCE - Tags: SPORT JUDO) REUTERS

Wat sprinter Usain Bolt is voor atletiek, is Teddy Riner voor de judosport. De pas 22-jarige Fransman is ongenaakbaar in het zwaargewicht (+100 kg). Vandaag stapt hij in Parijs op de tatami voor zijn vijfde wereldtitel, een record in de sport.

Weinigen hadden van Riner gehoord voordat hij in 2007 in Rio de Janeiro op 18-jarige leeftijd de jongste wereldkampioen ooit werd in het zwaargewicht. De 2,04 meter lange en ruim 140 kilogram zware judoka was op slag bekend in Frankrijk, waar judo een van de belangrijkste sporten is. Meteen werd hij vergeleken met David Douillet, tweevoudig olympisch- en viervoudig wereldkampioen. De tiener had moeite met de aandacht in aanloop naar de Olympische Spelen van 2008 en won in Peking ‘slechts’ brons.

Riner evenaarde in de afgelopen jaren met nog twee wereldtitels in zijn eigen gewichtsklasse en één in de open categorie onder meer zijn landgenoot Douillet. Eigenlijk had hij vorig jaar in Tokio al de unieke, vijfde wereldtitel willen winnen, maar de Japanner Daiki Kamikawa versloeg hem in de finale van de open categorie na een discutabele jurybeslissing. Riner huilde op het podium en trok de integriteit van de scheidsrechters in twijfel. „Misschien stop ik wel gelijk, zo slecht voel ik me nu.”

Het bleken loze woorden van de zwaargewicht, die werd geboren in Pointe-à-Pitre, in het overzeese departement Guadeloupe, en opgroeide in Parijs. Als hyperactieve jongen probeerde hij tal van sporten voordat hij zich volledig toelegde op judo. Ook basketbal- en bokstrainers waren geïnteresseerd de atletische puber op te leiden. „Hij is een fysiek natuurtalent”, zegt zijn trainer Benoît Campargue, die hem ontdekte toen Riner vijftien jaar was. „Later bleek hij ook een intelligente vechter te zijn die zich verschillende stijlen eigen kan maken.”

Wat hem geliefd maakt is de combinatie van brute kracht op de judomat en een zachtaardig karakter. Teddy Bear was dit jaar een prominente gast in Tour de France en liet zich door een tv-zender volgen bij een zware trainingsstage in het skioord Courchevel. Deze week verdrongen kinderen zich in het Palais-Omnisports in Bercy voor een handtekening of een foto en juichte het publiek zodra hij op het videoscherm verscheen. „Voor mij is hij geen ster”, zegt Campargue. „Zijn houding ten opzichte van mij is niet veranderd. Teddy heeft een spontaan karakter en een goede mentaliteit.”

De Franse sportkrant L’Equipe schat het inkomen van Riner voor dit jaar op een miljoen euro, verdeeld in 520.000 euro van zijn sponsors (Adidas, Brossard, Atos, Powerade en Cofely), 180.000 euro van zijn club Levallois, die hem tot 2013 onder contract heeft en 36.000 euro van de Franse judobond. Daar komt na de WK, zeker bij een vijfde wereldtitel, nog bijna twee miljoen euro bij aan bonussen en inkomsten uit demonstraties. Ter vergelijking: de andere Franse publieksfavoriet, Lucie Décosse, verdient zo’n 100.000 euro per jaar.

De wereldjudobond IJF koestert zijn jongensachtige reus. Cor van der Geest, technisch directeur van de Nederlandse judobond, vermoedt zelfs dat de loting voor titeltoernooien alleen is aangepast voor Riner. Eerder betrad de best geplaatste judoka de tatami in een blauw pak, wat betekent dat de Fransman op de meeste foto’s die kleur draagt. Nu loot de titelverdediger in het wit, wat niet alleen de traditionele kleur van het judopak is, maar ook beter afsteekt bij de donkere huid van Riner.

„Het superzwaargewicht, de grote mannen, dat spreekt het publiek aan, net als in het boksen”, zegt Van der Geest, wiens intussen met judo gestopte zoon Dennis publicitair ook kon profiteren van zijn verschijning. „Als zijn judo beter wordt, kan hij een nog beter uithangbord zijn. Riner is geen stilist, zoals David Douillet of [voormalig olympisch- en wereldkampioen] Wim Ruska. Hij zou ook eens finales moeten beslissen met een vol punt.”

„Ik vind hem technisch zeker niet de beste”, zegt ook Grim Vuijsters, de Nederlandse judoka in de gewichtsklasse van Riner. „Maar wie tegen hem judoot, merkt meteen dat hij hartstikke sterk is en conditioneel bijna onverslaanbaar. Hij kan zijn tegenstanders tot in de laatste seconde verrassen met een worp. Maar nu iedereen hem kent, begint hij ook scheurtjes te vertonen. Riner is niet oppermachtig, kijk maar naar zijn nederlaag van vorig jaar in Japan.”