Beproefde vriendschap

Rijkeluiszoon Robert De Niro en Dominique Sanda. Novecento 1976 Bernardo Bertolucci Robert De Niro Dominique Sanda PHOTOS12

Novecento / 1900 (Bernardo Bertolucci, 1976)Ned. 2, 23.20 - 04.25 uur

Je kunt je afvragen hoe zinvol het is een film van ruim vijf uur midden in de nacht uit te zenden. Maar goed, er is altijd nog de dvd-recorder om Bernardo Bertolucci’s grandioze historische film Novecento op te nemen en er op een verloren middag eens voor te gaan zitten.

Er is ook een tv-variant van zo’n vier uur in omloop, maar Bertolucci geeft de voorkeur aan de lange versie. Gelukkig zendt de VPRO deze versie uit van de film die voor zijn bioscooprelease in twee delen werd geknipt. Novecento ging precies 35 jaar geleden in première op het filmfestival van Cannes, waar op de zwarte markt veel geld werd geboden voor kaartjes – zo hoog waren de verwachtingen van de jonge Bertolucci, die begin jaren zeventig internationaal doorbrak met Il Conformista (1970) en het schandaalsucces Last Tango in Paris (1972). Daarna kreeg hij carte blanche om eens flink uit te pakken met een epische film over de eerste helft van de twintigste eeuw in Italië. En uitpakken, dat deed Bertolucci. Hem verwijten dat Novecento operatesk is, zoals vaak gebeurt, is nogal vreemd. Want niet zonder gevoel voor symboliek begint hij zijn film op de sterfdag van Verdi, de componist van meesterlijke opera’s als La Traviata, Otello en Don Carlos. Op die dag, 27 januari 1901, worden twee baby’s geboren: de een (Robert De Niro) als zoon van de grootgrondbezitter, de andere (Gérard Depardieu) als zoon van een landarbeider. Hun vriendschap weet die maatschappelijke kloof te overbruggen, maar een kloof blijft het. Vooral als Italië de eerste fascistische staat ter wereld wordt en de Tweede Wereldoorlog hun vriendschap flink op de proef stelt.

André Waardenburg

    • André Waardenburg