Alles moet anders bij rechts-populair WNL

Met anchor Eva Jinek en vol frisse moed begint WNL aan het nieuwe televisieseizoen. Na een tobberig eerste jaar gooit de omroep het roer drastisch om. „Het Telegraaf-gevoel moet straks van het scherm spatten.”

Nederland, Amsterdam, 24-06-2011 Bert Huisjes de hoofdredacteur van Pownieuws van de omroep PowNed. foto: Bram Budel Bram Budel

Over ruim een week begint het nieuwe televisieseizoen. Zenuwslopend, voor directeur Robert Alblas van WNL. „Hou op! Er moet nog zoveel gebeuren. Ik lag er vannacht wakker van.”

In krap vier weken stampt de omroep een nieuw zondagochtendprogramma, Eva Jinek op zondag, uit de grond. Het bestaande dagelijkse Ochtendspits wordt omgegooid. Actualiteitenprogramma Uitgesproken WNL keert niet terug. Presentatoren als Joost Eerdmans (Uitgesproken), Alex de Vries en Petra Grijzen (beiden Ochtendspits) worden vervangen door Eva Jinek (NOS) en Merel Westrik (AT5) .

WNL gaat het drastisch anders doen. Het eerste jaar van de aspirant-omroep bleek niet de gedroomde start. Eerder een valse start, vinden betrokkenen. Terwijl PowNed, dat tegelijk met WNL werd toegelaten tot het bestel, wél snel een eigen stijl vond, bleef WNL zoeken naar een eigen geluid.

Fons van Westerloo, tot begin dit jaar voorzitter van WNL, is dan ook niet trots. „Ik ben wél trots op het feit dat het me gelukt is een zendmachtiging te krijgen, maar het is nog niet geworden wat ik voor ogen had.”

Ook directeur Alblas is kritisch: „De kijkcijfers waren niet slecht voor een beginnende omroep, maar ik denk dat het allemaal veel beter kan en moet.” Gerard Timmer, directeur programmering van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO): „Ik heb echt uitgekeken naar de komst van WNL, maar ik heb vervolgens gezien dat ze behoorlijk worstelden met hun identiteit. Het was gewoon niet onderscheidend genoeg.”

De identiteit van WNL, dáár ging het van meet af aan mis, analyseert de pas aangetreden hoofdredacteur Bert Huisjes. „In de eerste maanden is de missie van WNL niet duidelijk genoeg naar voren gekomen. De koers was niet scherp genoeg.”

WNL, opgericht door dagblad De Telegraaf, zou zich volgens de oprichtingsstatuten met een rechts profiel onderscheiden van de andere omroepen. „WNL: een onafhankelijke conservatief-liberale omroep”, staat in het beleidsplan, geschreven door Van Westerloo. Maar vertaal dat maar eens naar een televisieformat. Of, zoals Alblas het zegt: „Je kan het allemaal wel opschrijven in beleidsplannen, maar dan ben je er nog niet.”

Oud-journalist Michiel Bicker Caarten kreeg het als eerste hoofdredacteur en anchor van Uitgesproken WNL in ieder geval niet voor elkaar. Te braaf, luidde het oordeel. Hij had onvoldoende Telegraaf-DNA, zegt Alblas nu. „We hebben iemand nodig die het rechts-populaire nieuwsgevoel heeft én dat kan vertalen naar spraakmakende tv.”

Het programma Ochtendspits werd de eerste maanden wel geprezen, vooral vanwege de „frisse” presentatie van Petra Grijzen. Maar ook hier ontbrak een onderscheidend WNL-profiel. Vijf ‘rechtse commentatoren’, onder wie voormalig VVD-Kamerlid Arend Jan Boekestijn en Telegraaf-columnist Thomas Lepeltak, werden ingehuurd en Joost Eerdmans werd het nieuwe gezicht van Uitgesproken WNL.

Het mocht niet baten. Hoewel Joost Eerdmans volgens Alblas en Van Westerloo wel het „WNL-gevoel” uitdroeg, verruilt hij zijn plek op tv binnenkort voor een dagelijks radioprogramma. Petra Grijzen hield het per 1 juli al voor gezien en stapt over naar BNR Nieuwsradio. Ze vond WNL te rechts, zegt Van Westerloo. „Heel jammer want Petra deed het fantastisch.” Grijzen wil niet uitgebreid ingaan op de redenen van haar vertrek, maar schrijft in een sms: „Ik ben weggegaan omdat het niet werd wat ik ervan had verwacht.”

Ook van de vijf commentatoren is inmiddels alweer afscheid genomen. „Een pijnlijke beslissing”, zegt Huisjes. „Maar ik moet prioriteiten stellen. WNL was tot nu toe veel te veel radio op tv. Veel praten, weinig beelden. Dat werkt niet.”

Huisjes was jarenlang misdaadverslaggever bij De Telegraaf en werkte van januari tot juli als hoofdredacteur bij omroep PowNed. Vorige maand haalde Robert Alblas hem over om naar WNL te gaan, waar hij „bijna carte blanche” krijgt om de programma’s op zijn manier in te richten. WNL zal onder zijn leiding de liberaal-conservatieve koers uit het beleidplan ombuigen naar een rechts-populaire, zegt Huisjes. „We zullen meer aandacht besteden aan de menselijke verhalen. Ook de grote financiële en economische onderwerpen kunnen op een menselijk niveau worden gebracht. En ja, het mag ook gaan over het ultieme vakantieleed van een familie die het hondje bij de benzinepomp laat staan.” Eva Jinek kan straks gerust topman Victor Muller van Saab ontvangen, maar dan moet er wel „iemand als Gerard Joling of het zeilmeisje Laura” naast zitten.

Huisjes: „Het gaat om hard versus zacht, scherp versus menselijk. Het moet én leuk zijn voor de man van de viskraam én voor de minister. Vergeet niet: waarom kwam WNL in het bestel? Dat was een actie van Telegraaf-lezers! Die wilden het gevoel dat dagelijks uit hun krant opstijgt ook op televisie zien.”

De Telegraaf vertalen naar tv-programma’s, daar komt de strategie van Huisjes in het kort op neer. Ondoenlijk, denkt programmamaker Ad van Liempt. „De Telegraaf is een kránt! En een krant is geen tv. Dat werkt niet. Televisie is een totaal ander vak. dat wordt onderschat door WNL.” Er is maar één tv-journalist geweest, stelt Van Liempt, die het Telegraaf-gevoel op tv kon uitdragen: Wibo van de Linde, programmamaker bij de Tros in de jaren zeventig. „Wibo kon echt spectaculaire nieuwstelevisie maken. Maar zo iemand heeft WNL niet in huis.”

Eva Jinek zou het wél kunnen, hoopt WNL. Alblas: „Eva is nu natuurlijk nog een keurige NOS-dame. Maar als ik haar spreek, zie ik een leuke, spontane vrouw. Iemand met het WNL-gevoel.”

En Eerdmans dan? „Ik ben fan van Joost”, zegt Alblas. „Hij pikte dat Telegraaf-gevoel ook echt goed op, maar ik denk niet dat onze kijkers op ’s zondagochtend nog lekker van hun croissantje eten als Joost Eerdmans op tv is met een item over chemisch castreren. Eva Jinek op zondag moet een lekkere mix brengen. Met diverse mensen, niet alleen die moeilijke Buitenhof-gasten.”

De nieuwe koers van WNL heeft kans van slagen, denkt NPO-directeur Timmer die „positief verrast” is door de komst van Jinek en Huisjes. „Huisjes komt uit de boezem van De Telegraaf. Die kan als geen ander het juiste gevoel uitdragen. En door Eva Jinek aan te trekken, laat WNL zien dat het hun ernst is. Dus ja, ik kijk uit naar het nieuwe seizoen.”

Vanaf 5 september is Ochtendspits te zien tussen 7 en 9 uur op Ned. 2. Zondag 11 september is de eerste aflevering van Eva Jinek op zondag, van 9.30 tot 10.30 uur, Ned. 2.

    • Patricia Veldhuis