Wie krijgt het laagste cijfer?

„Toch kan ook ik niet ontkennen dat een deel van de burgers ontevreden is over bepaalde onderdelen van het democratische bestuur”, zegt hoogleraar Vergelijkende Bestuurskunde Frank Hendriks. Hij doelt op de politieke partijen.

Politieke partijen zijn een van de belangrijkste schakels in het democratische systeem, ze blijken nu ook de zwakste. Onderzoekers vragen op gezette tijden: hoeveel vertrouwen hebt u in politieke partijen op een schaal van nul tot tien? Sinds 1997 hebben ze gemiddeld nog nooit een voldoende gekregen. Een teken aan de wand is volgens Hendriks dat maar 300.000 Nederlanders lid zijn van een politieke partij. „De partijen zijn hoge bomen, maar ze wortelen in een dunne bodem.”

In politici stelt de gemiddelde Nederlander bijna even weinig vertrouwen als in de partijen waar ze deel van uitmaken. Ongeveer de helft van de Nederlandse bevolking verklaart ieder jaar weer dat politici arrogant zijn en dat ze alleen in de stem van burgers geïnteresseerd zijn en niet in hun mening. In januari gaf de Nederlandse bevolking ‘politiek Den Haag’ een 4,7.

Die onvrede is volgens Hendriks uiteindelijk terug te voeren op een mismatch tussen het Nederlandse meerpartijensysteem en de cultuur waarin we leven. „Mensen willen de laatste decennia in toenemende mate emotie, spanning en sensatie ervaren. Maar de emotiecultuur waarin we leven past niet goed bij de consensusbesluitvorming die we in Nederland kennen. Burgers verlangen naar sterke leiders, die met elkaar strijden om de macht. Wat ze krijgen is slappe compromissen en gepolder.”