Waarom je naar zee moet gaan in de eerste helft van het jaar

Kale cijfers, harde feiten, records. Het KNMI presenteerde gisteren de eerste Bosatlas van het klimaat. Weerkennis voor een breed publiek.

Wist u dat de afgelopen twintig jaar de appelsoort golden delicious gemiddeld tien dagen eerder in bloei kwam dan de jaren daarvoor? Dat tijdens vier van de vijf laatste Elfstedentochten de gevoelstemperatuur tot beneden de min twintig daalde? En dat de eerste warme dag van het jaar tegenwoordig vijf tot tien dagen eerder valt dan pakweg veertig jaar geleden?

Zomaar wat feiten uit De Bosatlas van het klimaat die het KNMI gisteren heeft gepresenteerd. De atlas is bestemd voor een breed publiek en geeft een overzicht van het Nederlandse weer en het klimaat in de afgelopen dertig jaar.

Aan bod komen niet alleen de kale cijfers, maar ook verhalen over het weer door de eeuwen heen, weerrecords, meetmethoden, een overzicht van verschillende soorten wolken – ingedeeld in vier families en tien geslachten – en trends in klimaatverandering. Zo is de temperatuur in Nederland de afgelopen decennia tweemaal zo snel gestegen als de gemiddelde temperatuur op de hele wereld. „De oorzaken van deze snelle opwarming in Nederland zijn een toename van westenwinden in de late winter en het vroege voorjaar en meer zonnestraling in het late voorjaar en de zomer”, staat er.

Staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu, CDA) is blij met het boek. „We kenden de feiten over klimaatverandering natuurlijk al wel, maar het is prettig om al die kennis nu paraat te hebben. Dat praat wat gemakkelijker, ook in het parlement en met klimaatsceptici. Op deze objectieve feiten moeten we ons beleid funderen, bijvoorbeeld om de kust te versterken en meer ruimte voor rivieren te maken.”

De atlas, vertelt KNMI-klimatoloog Rob Sluijter, laat zien dat het bijvoorbeeld in Nederland in honderd jaar tijd gemiddeld één graad warmer is geworden en in veertig jaar tijd 20 procent natter. Dat de ergste filedagen op de wegen in 80 procent van de gevallen worden veroorzaakt door sneeuw. Maar de atlas geeft ook antwoord op prangende vragen, zoals onlangs die van de VVV’s of het klopt dat het weer aan de Nederlandse kust beter is dan in het binnenland. Nou, in mei is er inderdaad minder neerslag en meer zon, zo blijkt. Maar in de herfst, als het zeewater warm is, regent het relatief vaker. Sluijter: „Je kunt dus het beste in de eerste helft van het jaar naar zee.”

De belangstelling voor de atlas is verrassend groot, zegt uitgever Peter Vroege van uitgeverij Noordhoff. „Het belang van papieren atlassen wordt betwist in een tijd waarin je met één muisklik informatie kunt krijgen. Toch verkopen we meer atlassen dan ooit. Dat heeft te maken met het didactische karakter ervan. Mensen zien door de bomen het bos niet meer en hebben behoefte aan een duidelijk verhaal op papier.”

De Bosatlas van het klimaat Noordhoff, 112 blz., €24,95

    • Arjen Schreuder