Struikelend door Moskou

In de Pokrovka-straat struikelt de bejaarde Irina Aleksejeva op het half voltooide trottoir. Dankzij haar wandelstok tuimelt ze net niet voorover. Woedend verruilt ze de stoep voor de weg, waar de auto’s scheuren. Een alternatieve route is er niet, want enkele meters voor haar zijn stratenmakers druk bezig. „Waar moet ik in godsnaam lopen”, briest ze. Diezelfde woede spuwt even later de 89-jarige Aleksandra Prolygina uit, als ze thuiskomt van een bezoek aan de kerk. „Welke idioot heeft dit verzonnen?”

Irina en Aleksandra verwoorden de ergernissen van veel Moskovieten in het stikhete Moskou, waar sinds mei in twintig hoofdstraten in het centrum het asfalt van de trottoirs wordt vervangen door bakstenen. Logica ontbreekt, want beide zijden van het trottoir worden tegelijkertijd vernieuwd. De stratenmakers die de bakstenen leggen, worden onderbetaald en maken zich er makkelijk vanaf. Het resultaat van hun arbeid is vaak dramatisch: de bakstenen liggen niet egaal, ze golven, zelfs jonge voetgangers blijven er met hun schoenneuzen aan haken. Invaliden in rolstoelen trillen en hobbelen over het plaveisel. „En denk eens aan al die vrouwen die op hun stilettohakken door de stad schrijden en sowieso al moeite hebben om overeind te blijven”, zegt een goede vriendin.

Het uiterlijk van de hoofdstad gaat voor het meisje, lijkt burgemeester Sergej Sobjanin te denken. Hij heeft omgerekend 100 miljoen euro uitgetrokken om vier miljoen vierkante meter trottoir van bakstenen te voorzien. Baksteen oogt leuker en is duurzamer. En gaat onder de extreme temperaturen van Russische winters en zomers niets zo snel kapot als asfalt. Maar waarom nú ineens die transformatie van het plaveisel?

Rusland zou Rusland niet zijn, wanneer er niet meteen complottheorieën op werden losgelaten. Zo zou de echtgenote van de burgemeester, Irina Sobjanina, de herbestrating uitvoeren. Tien jaar geleden, toen haar man gouverneur was van het Siberische Tjoemen, was zij ook verantwoordelijk voor de bestrating van de gelijknamige hoofdstad van die provincie. Het leverde haar de bijnaam ‘Irina Trottoirband’ op, wat sloeg op de kostbare marmeren trottoirbanden die bij die opknapbeurt werden gebruikt.

Het stadhuis ontkent. Waar of niet, het Moskouse gemeentebestuur kampt met een planningsprobleem. Want nu al is duidelijk dat het niet lukt de voor dit jaar vastgestelde 1,1 miljoen vierkante meter trottoir op tijd te herbestraten. De reden daarvoor is typisch Russisch: de baksteenfabrieken kunnen de vraag niet aan. Daarom is de operatie nu tijdelijk gestaakt, ook met het oog op het nieuwe schooljaar. De Moskovieten kunnen daarna alleen nog hopen dat al die resterende opgebroken trottoirs tot de hervatting van de werkzaamheden in 2012 enigszins provisorisch worden hersteld.

En ook is iedereen benieuwd hoe de bakstenen trottoirs zich in de winter gaan gedragen. Want baksteen heeft de reputatie heel glad te kunnen worden als het vriest.

Michel Krielaars

    • Michel Krielaars