Spreekt Bernanke verlossend woord ?

Fed-voorzitter Ben Bernanke staat vanavond voor een cruciaal besluit. Hoe krijgt hij de Amerikaanse economie weer op gang? Drie opties.

Het speelveld: de werkloosheid in de Verenigde Staten bedraagt 9,1 procent, de economische groei staat in de VS en Europa stil, de Europese schuldencrisis zorgt voor paniek, het consumenten-en producentenvertrouwen dalen.

Dit zijn de randvoorwaarden waaronder de centrale bankiers van de wereld, vandaag bijeen voor hun jaarlijkse ontmoeting in Jackson Hole (Wyoming) moeten aantreden. Vandaag houdt Ben Bernanke, voorzitter van de Federal Reserve, zijn speech. Wat kan hij doen?

1 Weer de geldpers aanzetten

Vorig jaar zei Bernanke dat de Fed „bereid was additionele monetaire steun te verschaffen via onconventionele maatregelen”. Fed-taal voor het aanzetten van de geldpers. Gevolg: aandelenkoersen stegen, maar de economie profiteerde nauwelijks van de 600 miljard dollar nieuw geld. Beleggers hopen dat Bernanke opnieuw de geldpers aanzet, maar dat is onwaarschijnlijk gezien de mislukking van de vorige ronde.

2 Onverantwoordelijk zijn

In een met schulden overladen economie is er een simpele manier om van die schulden af te komen: inflatie. Geld, en dus ook schuld, wordt dan vanzelf minder waard. Een probleem: het is de formele taak van een centrale bank de inflatie te beteugelen. Als Bernanke zou besluiten die inflatie-doelstelling los te laten, moet hij dus proberen de inflatie aan te jagen. Maar met de rente in elk geval tot half 2013 op nul (sinds december 2008) is dat lastig. Voorstel van econoom Paul Krugman toen Japan eind jaren 90 met dezelfde deflatieproblemen kampte: wees onverantwoordelijk! Zeg dat je niet zult ingrijpen als de inflatie stijgt.

3Overheidje spelen

Tot nu toe stimuleerde de Fed alleen de financiële sector. Maar in de jaren dertig van de vorige eeuw gaf de Fed ook rechtstreeks geld aan andere dan financiële ondernemingen. Door rechtstreeks te investeren, omzeilt de Fed de banken, die het goedkope geld van de Fed nu niet uitlenen, maar om hun eigen balans te versterken. Zeker nu de Amerikaanse overheid geen geld meer heeft, kan een flink spenderende Fed wellicht uitkomst bieden.

Jackson Hole: pagina 21