‘PvdA wil rol Willem-Alexander als koning inperken’

Kroonprins Willem-Alexander op de jaarlijkse conferentie van Global Water Partnership in Stockholm, vorige week. De PvdA wil hem als koning minder politieke ruimte geven. Foto Reuters / Beril Ericson

Prins Willem Alexander moet als koning minder politieke ruimte krijgen dan zijn voorgangers. Dat vindt de PvdA, die laat weten alsnog tegen een initiatiefwetsvoorstel van de PVV voor ‘modernisering van het koningschap’ te gaan stemmen. De Volkskrant schrijft dat vanmorgen.

In een rapport dat vanaf nu de opstelling van de partij over de monarchie bepaalt, beveelt een partijcommissie aan de koning geen voorzitter van de Raad van State meer te laten zijn. Ook moet hij geen rol hebben in kabinetsformaties of bij een kabinetscrisis. Zo moet worden voorkomen dat de koning politieke invloed krijgt, zegt commissievoorzitter Joop van den Berg in de krant.

Nadruk op meer initiatief vanuit Kamer

De Tweede Kamer moet zélf een kandidaat-premier moet aanwijzen, vindt de PvdA. Komt de Kamer daar na de verkiezingen niet binnen acht dagen uit, dan wordt automatisch de fractievoorzitter van de grootste partij formateur. Van den Berg legt tegenover NRC Handelsblad het wetsvoorstel niet zozeer uit als inperking van de rol van de koning, maar vooral als dat de Tweede Kamer meer initiatief zou moeten nemen:

“De Tweede Kamer moet gewoon zijn werk doen. Waarom kan in Groot-Brittannië een kabinet binnen twee dagen geregeld zijn, en moet dat hier drie maanden duren? Het is bizar dat het parlement hier braaf aan de koningin vraagt of zij een kabinet wil regelen. Dat gebeurt in geen enkel ander beschaafd land.”

PvdA stemt desondanks tegen plan PVV

Het lijkt erop dat dit punt het enige is dat kans maakt daadwerkelijk door de Tweede Kamer te komen. In het voorstel van de PVV, dat volgende week gepresenteerd wordt, staat ook nog dat de koning geen lid meer van de regering mag zijn, maar volgens de commissie van de PvdA kan het geen kwaad als de koning dat is en daarom stemt de partij tegen het voorstel. Tot nu toe was niet duidelijk of de partij voor of tegen het voorstel zou zijn.

PVV-Kamerlid Andre Elissen reageert tegenover NRC:

“Jammer dat de PvdA het nodig vindt om nu hiermee te komen, en niet eventjes heeft afgewacht wat ons voorstel volgende week precies is. [Dat] is een zeer veelomvattend en genuanceerd voorstel.”

Voor de voorstellen van de PvdA is volgens De Volkskrant voldoende draagvlak bij de PVV, de SP, D66, GroenLinks en de Partij voor de Dieren. Er is al langer een Kamermeerderheid voor het inperken van de macht van de koning, alleen de partijen zijn het tot nu toe oneens over de manier waarop dat moet gebeuren.

    • Peter Zantingh