Niemand kocht wat in beroemdste winkeltje

Er bloeide een van de grootste filmliefdes op. Maar Julia Roberts en Hugh Grant kwamen er nooit terug.

Tot spijt van de toeristen. En klanten blijven ook weg.

Anna Scott en William Thacker tijdens de scène in Notting Hill die The Travel Bookshop wreldberoemd maakte. Foto Polygram Notting Hill (1999) Pers: Julia Roberts, Hugh Grant Dir: Roger Michell Ref: NOT049AV Photo Credit: [ Polygram / The Kobal Collection / Coote, Clive ] Editorial use only related to cinema, television and personalities. Not for cover use, advertising or fictional works without specific prior agreement The Picture Desk

Ietwat verbaasd en bezorgd komen buurtbewoners binnen bij The Travel Bookshop in de Londense wijk Notting Hill. „Gaan jullie écht dicht?” En: „Ik hoorde dat jullie sluiten, dat klopt toch niet?” Als het meisje achter de toonbank bevestigend antwoordt, bellen en sms’en ze vrienden en bekenden: de bekendste reisboekwinkel ter wereld sluit inderdaad zijn deuren.

The Travel Bookshop werd in 1999 vereeuwigd in de film Notting Hill. Daarin ontmoet de bekende Amerikaanse filmster Anna Scott (Julia Roberts) de eenvoudige Engelse boekhandelaar William Thacker (Hugh Grant). Een van de mooiste scènes speelt zich af in zijn reisboekwinkel, wanneer hij haar vertelt dat hun liefde onmogelijk is omdat ze in verschillende werelden leven, en zij antwoordt: „Ik ben ook maar gewoon een meisje dat oog in oog staat met een jongen, en hem vraagt van haar te houden.”

Maar de bekendheid was voor The Travel Bookshop geen onverdeeld genoegen. Het betekende dat je je vaak een weg moest banen door de toeristen die een foto wilden nemen van de etalage. Als ze al binnenkwamen, zochten ze naar souvenirs, en die verkocht de boekwinkel niet. Op de website wordt geen enkele vermelding gemaakt van de link met de film.

Oprichtster Sarah Anderson, die The Travel Bookshop in 1979 opende en tot een paar jaar geleden uitbaatte, had wel toestemming gegeven aan schrijver en buurtbewoner Richard Curtis om haar winkel als inspiratiebron te gebruiken voor Notting Hill. Maar ze was, zo zei ze in een interview in 1999 in The Guardian, ontevreden over het beeld van de stoffige, slechtlopende winkel die hij schiep.

The Travel Bookshop werd juist vaak als voorbeeld genoemd voor andere onafhankelijke boekwinkels en kwam regelmatig voor op lijstjes met ‘beste boekwinkels van het land’. Anderson, zelf auteur van reisverhalen, schiep een „schatkamer voor alle reizigers”, waar de medewerkers verstand hadden van wat ze verkochten. Boeken stonden op geografische regio geordend, fictie en non-fictie bijeen. Daardoor kon de voorpret al beginnen voordat je met vakantie ging, en las je tijdens de reis literatuur die zich op die locatie afspeelde.

Wat de reden voor sluiting is wil het meisje achter de toonbank niet zeggen. Er zijn meerdere oorzaken, zegt ze vaag.

Net als elders in Europa en Noord-Amerika lijdt ook de boekverkoop in het Verenigd Koninkrijk onder ontlezing en digitalisering. De afgelopen paar jaar zijn vijf grote boekenketens verdwenen, waaronder Books Etc en het Amerikaanse Borders. Het Britse Waterstone’s dreigde ook ten onder te gaan – maar werd gered door de Russische miljardair Alexander Mamut.

Kleine onafhankelijke boekwinkels strijden om hun voortbestaan. Ze moeten het onder meer opnemen tegen de vele liefdadigheidswinkels, die overal in Groot-Brittannië goedkope tweedehands boeken verkopen. Daarbij gold voor The Travel Bookshop ook nog eens dat Londen meerdere goede onafhankelijke reisboekwinkels heeft, zoals Stanford in Covent Garden dat een uitstekende en zeer uitgebreide kaartenafdeling heeft, en Daunt’s in Marlybone, een van de mooiste boekwinkels van de stad.

Volgens de avondkrant The Evening Standard woont de huidige eigenaar inmiddels in Frankrijk, en voelen zijn kinderen er niets voor om de winkel over te nemen. De winkel stond sinds mei te koop, en pogingen van lokale schrijvers om hem te redden hadden tot dusver geen succes. Nog twee weken houdt de winkel uitverkoop, dan sluit The Travel Bookshop. Maar aan de lege planken afgelopen woensdag aan het einde van de middag te zien, nadert het einde sneller dan dat.