Bij Von Trier is lijden de norm

Dancer in the Dark (Lars von Trier, 2000)Ned. 2, 23.05 – 1.20 uur

Melancholia, de nieuwe film van Lars von Trier die gisteren in première ging, wordt overal goed onthaald. De maker zelf zal dat teleurstellend vinden, de Deense provocateur zaait liever tweespalt.

Elf jaar geleden lukte dat beter. In 2000 won Dancer in the Dark weliswaar een Gouden Palm en kreeg Björk de prijs voor beste actrice, maar de meningen over zijn duistere variatie op de musical waren sterk verdeeld. Is het kunst die diep weet te raken, of laat de film de kille machinaties zien van een berekenende grootmeester?

In Dancer in the Dark worden melodrama en musical tegen elkaar uitgespeeld. Von Trier speelt een pervers spel met de regels van deze genres, geholpen door de Nederlandse cameraman Robby Müller. De kleurrijke zang- en dansnummers staan tegenover troosteloze beelden. Hij draait alle waarden om die worden geassocieerd met de klassieke Hollywoodmusical: optimisme, gemeenschapszin, dromen, liefde. En het melodrama wordt naar zijn uiterste consequentie gevoerd in het huiveringwekkende nummer 107 steps, dat Björk zingt in de dodencel.

Von Trier lijkt meer geïnteresseerd in het deconstrueren van genreregels dan in zijn personages. Het gezegde ‘wie goed doet, goed ontmoet’ geldt niet in Von Triers universum, waar lijden de norm is. Zijn films dienen als zijn waarschuwing aan de mensheid: goedheid delft altijd het onderspit.

André Waardenburg

    • André Waardenburg