Apple kan ook zonder Steve Jobs

Door problemen met zijn gezondheid stopt Steve Jobs definitief als baas van Apple.

Maar Jobs had geen beter moment kunnen kiezen: het gaat beter dan ooit met Apple.

Hoe vervelend ook, Steve Jobs had geen beter moment kunnen kiezen om terug te treden als baas van Apple. De resultaten zijn beter dan ooit en Apple geeft de toon aan in een snelgroeiende industrie.

Als er bezorgdheid is, dan geldt die niet voor de toekomst van het bedrijf maar voor de persoonlijke omstandigheden van Jobs, „de beste zakenman, productontwikkelaar en topman van deze tijd” (aldus gadget-blog Gizmodo).

Jobs stopt nu Apple keer op keer records presenteert. Vooral de iPhone is een enorme geldmachine (afgelopen kwartaal ruim twintig miljoen stuks, goed voor 13,3 miljard dollar omzet) omdat Apple zowel de inkoop van elektronica als de verkoop van eindproducten tot in de puntjes beheerst. Ook de iPad leverde in het laatste kwartaal al 6 miljard euro omzet op.

Bedrijven verkopen graag Apple-producten, ook al is de marge flinterdun en gaat de winst grotendeels naar Apple. Telecomproviders die de iPhone willen leveren, mogen niet eens zelf bepalen hoe ze adverteren. Ook de voorwaarden voor de App Store en de iTunes Store, zijn onverbiddelijk. En ze worden geslikt.

Die luxepositie heeft Apple verdiend door als eerste de transitie te maken van vaste pc’s en laptops naar mobiele apparaten. Apple is nu de grootste fabrikant van smartphones, hoewel de telefoonfabrikanten die Google Android gebruiken, samen een groter marktaandeel hebben. Apple probeert het tempo van Android bij te benen door de iPhone bij meer providers per land onder te brengen en door goedkopere toestellen te produceren. Ook de iPhone 5, gepland voor komende maand, wordt vermoedelijk weer vergezeld van een betaalbaarder model.

Jobs zal vooral gemist worden als externe vertegenwoordiger van Apple. ‘Steve’, zoals iedereen bij Apple hem noemt, is de oprichter die het bedrijf bij elkaar weet te houden. Inclusief alle eigenaardigheden, zoals het gesloten communicatiebeleid (namelijk: geen) en de extreme geheimhoudingsplicht waartoe alle medewerkers worden gedwongen. Tot nu toe werkt die geheimzinnigheid in Apples voordeel. Zolang de producten vernieuwend zijn, kan het bedrijf zich alles permitteren, zelfs een slecht functionerende antenne.

De vraag is of er ook innovaties komen zonder Jobs. Jobs is een hands-on leider die zich letterlijk met elk schroefje en elk moertje van de apparaten kan bezighouden. Maar het beeld van Jobs als grote genius is overgeromantiseerd: het technologisch vernuft kwam in Apples begintijd met name van kompaan Steve Wozniak, de eerste iMac kwam grotendeels uit de koker van designer Jonathan Ive en de iTunes software is ooit gekocht. Niet alles wat Jobs aanraakt, verandert in goud: zo mislukten producten als de Apple Cube en internetdienst me.com.

Jobs verlaat Apple op het moment dat de concurrentiestrijd met Google op een hoogtepunt is. Dat bedrijf ligt op nog geen kwartier rijden van het hoofdkantoor van Apple – in de volksmond The Mothership geheten. In 2007 werkten Google en Apple nog intensief samen met de eerste iPhone. Maar Google kocht Android en nu ook telefoonfabrikant Motorola om Apple te lijf te gaan.

Tegelijkertijd bereidt Apple zich voor op een nieuwe transitie: behalve hardware- en softwareleverancier wordt het ook internetbedrijf. Dit najaar komt iCloud, een dienst waarmee alle computers, smartphones en iPads met elkaar zijn verbonden.

Apple heeft er een enorm datacenter voor laten bouwen. Deze zomer maakte Steve Jobs de details bekend van het nieuwe hoofdkantoor dat Apple in Silicon Valley wil gaan bouwen, op terrein dat werd gekocht van HP. Het ronde gebouw lijkt sprekend op een vliegende schotel, voor 12.000 mensen. Dit nieuwe Mothership zal het ook zonder de oprichter redden.

    • Marc Hijink