Prudentia

We krijgen een „voorzichtige Miljoenennota”, zoals Financiënminister Jan Kees de Jager dat geheimzinnig noemde. Voorzichtig, wil dat zeggen: eentje in potlood? Waar de Griekse averij later nog in verwerkt wordt? O welnee, het kabinet verwacht geen extra bezuinigingen, heus echt niet.

Een dag later daalde er een tegenvaller van 250 miljoen uit de hemel neer. Opeens. Goed dat ze in Den Haag alles scherp in de gaten houden. Die miljoenen zijn voor extra WW-uitkeringen, want Nederlanders zijn massaal werkloos geworden. Gek, dit kabinet wilde toch iedereen aan het werk zetten en ‘uit de uitkering’ hebben? Vooralsnog is de situatie dus het exacte fotonegatief geworden van die gedroomde wereld.

Is dat de schuld van de ministers of, zoals die zelf beweren, van de Grieken? Ik herken er vooral een gebrek aan voorzichtigheid in. Van de vier klassieke deugden staan de voorzichtigheid (prudentia) en gematigdheid (temperantia) al langer in diskrediet. Publiek bestuur doet hoofdzakelijk nog aan moed & vasthoudendheid (fortitudo) aangevuld met wat rechtvaardigheid (iustitia). Matig en voorzichtig ben je thuis maar.

Een enigszins prudente cijferaar had op z’n minst de mógelijkheid van een Europese schuldencrisis op z’n telraam gehad. En hij had begrepen dat wanneer je werk wilt stimuleren, je juist niet op de kinderopvang moet bezuinigen. Daar lopen de wachtlijsten nu waanzinnig terug, omdat ouders noodgedwongen thuisblijven. En intussen maar korten op de bijstand, hopend dat de werkloosheid daarmee vanzelf verdwijnt. Ons kabinet stimuleert wat het verafschuwt en vernietigt met de linkerhand wat het met de rechterhand opbouwt.

Een ‘voorzichtige Miljoenennota’ dus. Dat is op zichzelf erg gedurfd in de tijd van de slaande vuisten, het doorpakken en het zeggen waar het op staat. Je hoeft niet bijster paranormaal te zijn om te voorspellen dat we het tijdperk van expansie, groei en overmoed verlaten, en er een periode van krimp aanbreekt die andere deugden (‘kwaliteiten’ in moderne vacaturetaal) vereist.

Als het ‘voorzichtige’ van die Miljoenennota op die manier begrepen mag worden, dan is dat een eerste stap in de juiste richting. Een voorzichtige stap.

Christiaan Weijts

    • Christiaan Weijts